Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi (UZZK)’nce, sektörünün en büyük sorunlarından tağşişin (yağda karışım yapılması yoluyla sahtecilik) önlenmesi amacıyla hazırlanan Kalite Kontrol Programı’nda ilk ciddi adım atıldı. UZZK yöneticileri ile programa baştan itibaren ilgi duyan sektörün önde gelen firma temsilcilerinin İzmir Ticaret Borsası’nda biraraya geldiği toplantıda, program hakkında bilgi aktarıldı, katılım sözleşmesinin de yer aldığı dosyalar dağıtıldı. Taraflar, firmaların dosyayı incelemelerinin ardından katılım sözleşmesi imzalanması konusunda mutabakata vardı. Program, önümüzdeki günlerde düzenlenecek imza töreninin ardından, zeytinyağında yeni hasat dönem başlangıcı olan 1 Kasım 2008 tarihinden itibaren uygulanmaya başlayacak.

Zeytinyağı ve prina yağlarını kontrol ederek tanıtım faaliyetlerinde kalite stratejisini ön plana çıkarmak yoluyla tüketicinin bilinçlenmesi ve iç talebin artırılmasına katkı sağlamak amacıyla oluşturulan Kalite Kontrol Programı, UZZK ve anlaşmayı imzalayan firmalar arasında ulusal ve uluslararası standartlara uyulmasını zorunlu kılan bir kendi kendini denetleme sistemi oluşturacak. Program ile, Türkiye’de satışı yapılan zeytinyağların fiziko kimyasal ve duyusal özellikleri bakımından doğru olarak tanımlanması, etiketlenmesi, Uluslararası Zeytin Konseyi(IOC) ticari standardı ile Türk Gıda Kodeksi Zeytinyağı ve Prina Yağı Tebliği ve Gıda Madddelerinin Genel Etiketleme ve Beslenme Yönününden Etiketleme Kuralları Tebliği’ne uygunluğu izlenecek.

“SEKTÖRDE MİLAT OLACAK”

Programa ilgi duyan firma temsilcileri için düzenlenen bilgilendirme toplantısında konuşan UZZK Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Mustafa Tan, Kalite Kontrol Programı’nın sektörde milat sayılabilecek bir çalışma olduğunu söyledi. IOC tarafından da uygulanan programın, tağşişi önleme yolunda önemli bir adım olduğunu vurgulayan Tan, “Kendiliğinden özdenetim sistemi olarak tanımladığımız Kalite Kontrol Programı’nı 4-5 ay süren titiz bir çalışmayla hazırladık. Anlaşmaya dahil olan firmalar; piyasada satışa sundukları ambalajlı ürünlerinden UZZK’nın habersizce örnek almasına, akredite laboratuvarlarda analiz ettirmesine izin veriyor. Böylece firma, UZZK’nın denetimine açık olarak ürününe güvendiğini açıkça belirtmiş oluyor. Analizlerin olumlu çıkması sonunda, firma UZZK’nın kalitesine güvence verdiği firmalar listesinde yer alarak fark yaratacaktır. Bu program, tağşişle mücadelede ve ülkemiz zeytinyağının toplam kalitesinin artırılması ve dünyaya duyurulmasında önemli bir adım olacaktır” dedi. Tan, UZZK Kalite Kontrol Programı Anlaşması’na ilginin büyük olmasının sevindirici olduğunu sözlerine ekleyerek UZZK’ya duyulan güvenden dolayı sektör temsilcilerine teşekkür etti.

“TÜKETİCİ HANGİ YAĞLARA GÜVENECEĞİNİ BİLECEK”

IOC’nin Kalite Kontrol Programı’na entegre olmayı amaçladıklarını belirten UZZK Yönetim Kurulu Üyesi Ummuhan Tibet, “Programa giren firmaların yağları yılda 2 defadan az olmamak üzere piyasadan UZZK’nın tarafsız kimya uzmanlarınca alınacak, uluslararası alanda tanınırlığa sahip laboratuvara gönderilen yağlar analiz yaptırılacak. Sonuç, firmaya bildirilecek. Yağın uygun olmaması durumunda, temyiz numunesi alınacak, ikinci bir laboratuvara tahlil yaptırılacak. Gıda Kodeksi’ne uygun üretilmeyen yağlar, UZZK tarafından yetkili mercilere bildirilerek haklarında kanuni işlem başlatılması istenecek. Uygun yağlar ise, Beyaz Liste adı altında kamuoyuna açıklanacak. Böylece tüketici, hangi yağlara güveneceğini bilecek” diye konuştu.

Haber: Hüsamettin Berber
Fotoğraf: Işıl Erol

Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği (EZZİB) Başkanı Ali Nedim Güreli, Dahilde İşleme Rejimi (DİR) taleplerinin devam ettiğini ve sürekli olduğunu söyledi.

2008-2009 zeytin ve zeytinyağı rekolte tahminlerini değerlendirmek ve yeni sezona yönelik değerlendirmelerde Ege İhracatçı Birliklerinde düzenlenen basın toplantısında konuşan Güreli, DİR’in kendileri için bir sigorta olduğunu ve rekolte 1 milyon ton bile olsa bu taleplerinden vazgeçmeyeceklerini ifade etti. İki yıldır zeytinyağı ihracatçıları olarak neredeyse işsiz gezdiklerinin altını çizen Güreli şöyle konuştu;

“Biz iki senedir neredeyse işsiz bir vaziyette dolaşıyorduk. Çünkü 2 senede zeytinyağı ihracatımız 14 bin tona düştü. Bunca süre zarfında Dahilde İşleme Rejimini (DİR) isteme sebebimiz bu durumu önceden öngörmemizdi. İhracat 95 bin tonlardan 10 bin tonlara iniyorsa, Türkiye’de en büyük ihracat irtifasını biz kaybediyorsak anlattıklarımızın dikkate alınmasını isterdik. Biz DİR’i kapalı ekonomiden gelen insanların kafasıyla düşünmüyoruz. DİR bir sigortadır. DİR’le Türkiye’ye getirdiğiniz malın bir gramını ülke içinde satamazsınız. Devlet sizden getirdiğiniz mal bedeli kadar teminat bedeli alır. Hiçbir işadamı da bu teminatını yakacak bu işi yapmaz. DİR’le getirdiğiniz mal Türkiye’de gramı tüketilmeyecek bir maldır. Tamamı yurtdışına gidecek bir maldır. Bunları DİR’e tekrar talip olduğumuz için anlatıyorum.”

KENDİ GÖBEĞİMİZİ KENDİMİZ KESTİK

İhracatçıların devlet desteğinden yararlanamadığının altını çizen Güreli, ihracatçının kendi göbeğini kendisinin kestiğini söyledi.

1 Kasım tarihinden itibaren zeytinyağında dibe vuran ihracat rakamlarının çıkış ivmesi kazanacağını söyleyen Güreli, “2009 yılında ihracatı en çok artan sektör olacağız. 2014’de öngörülen zeytin ve zeytinyağı rekoltesiyle Türkiye Dünyada 2’inci ülke oluyor” şeklinde konuştu. Zeytin ve zeytinyağı sektörünün önemsenen bir sektör olması için ellerinden geleni yapacaklarını ifade eden Güreli sözlerini şöyle sürdürdü:

“Biz iki senedir kaybettiğimiz pazarları tekrar nasıl kazanırız? Tekrar bir trafik kazasına uğramamak için tüm sektörlere sağlanan DİR garantisini nasıl alırız, onun planlarını yapmalıyız. Ve çıkan malları en iyi şekilde pazarlayarak, köylüden 3 liraya alarak 5 liraya satıp ihracat şampiyonu olamadan, köylüden 5 liraya alıp 5,1’e satan ihracatçılar olarak zeytinyağı sektörünü ehemmiyet verilen bir sektör yapmak için elimizden geleni yapacağız. Zeytinyağı rekoltesi 1 milyon ton olsa da DİR talebimiz değişmeyecek.”

ZEYTİNYAĞI İHRACATINDA YENİ SEZON HEDEFİ 100 BİN TON

Güreli, İzmir Ticaret Borsası koordinatörlüğünde, İzmir Ticaret Odası, Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği, TARİŞ, Marmarabirlik, UZZK ve Zeytincilik Araştırma Enstitüsü’nün katılımıyla oluşan Zeytin ve Zeytinyağı Rekolte Tespit Komisyonu tarafından 160 bin ton olarak açıklanan zeytinyağı, 328 bin ton olarak açıklanan zeytin rekoltesinin yağışlarla birlikte yüzde 15 civarında daha fazla çıkacağını tahmin ettiklerini, Türkiye’nin 2008-09 sezonunda 100 bin ton zeytinyağı ihraç edebileceğini söyledi.

Dahilde İşleme Rejimini sofralık zeytin içinde istediklerini açıklayan Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanvekili Mustafa Gökalp ise ,” Biz zeytinciler olarak zeytinyağında olduğu kadar dibe vurmadık. Fedakârlıklar göstererek pazarlarımızı elimizde tuttuk. Ve yeni pazarlara girmek için altyapı oluşturduk. Sofralık zeytin ihracatı 2-3 yıl içerisinde 100 milyon dolarlardan 250 milyon dolarlara rahatlıkla çıkabilir. Biz DİR’i sofralık zeytin içinde istiyoruz. Eğer bu sektörde büyük oyuncu olmak istiyorsak aynı haklara bizde sahip olmalıyız” diye konuştu. Gökalp, 328 bin ton olarak açıklanan sofralık zeytin rekoltesinin de yüzde 15-20 daha fazla çıkacağını tahmin ettiklerini dile getirdi.

Dünya’nın ikinci büyük üreticisi ve ihracatçısı olmayı hedeflediğimiz zeytin ve zeytinyağı sektöründe Türkiye’nin ihracatını arttırmak için Zeytin ve Zeytinyağı Tanıtım Kometisi’ni kuran ihracatçılar, son bir yıllık süreçte yaptıkları tanıtım çalışmaları ile Çin, Hindistan ve Singapur’a zeytinyağı ihracatımızı yüzde 105 oranında arttırdılar.

Zeytin ve zeytinyağının anayurdu Türkiye, dünya ikinciliği hedefine emin adımlarla ilerliyor. Son yıllarda yapılan dikimlerle 150 milyon zeytin ağacı varlığına ulaşan ve önümüzdeki yıldan itibaren bu ağaçlardan ürün almaya başlayacak olan Türkiye, dünya genelinde zeytin ve zeytinyağı tüketimi yüksek ülkelere yönelik tanıtım çalışmalarına hız verdi.

Dünya genelinde Türk zeytin ve zeytinyağının tanıtımını yapmak amacıyla Dış Ticaret Müsteşarlığı ve Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği işbirliğinde 1 yıl önce kurulan Zeytin ve Zeytinyağı Tanıtım Komitesi, Türkiye’nin 2012 yılı için belirlediği 2 milyar dolar ihracat hedefine ulaşmak için Çin, Hindistan, Singapur ve Amerika Birleşik Devletleri’nde fuarlara info stand düzeyinde katılarak Türk zeytin ve zeytinyağını tanıttı.

YÜKSEK ZEYTİNYAĞI REKOLTESİ GELİYOR İHRACAT ŞART

Türkiye’nin önümüzdeki 2008/09 sezonunda zeytin ve zeytinyağında mevcut hava koşulları böyle devam ettiği takdirde büyük bir rekolte beklediğini belirten Ege İhracatçı Birlikleri Genel Sekreter Yardımcısı Canan İnanç, “Zeytin ve zeytinyağı iç piyasada tüketimi sınırlı olan ürünler. Zeytin ve zeytinyağında Türkiye ihracat yapmak zorunda. Bu amaçla 1 yıl önce kurduğumuz Zeytin ve Zeytinyağı Tanıtım Komitesi, zeytin ve zeytinyağı tüketiminin hızlı arttığı Çin, Hindistan ve Singapur’daki gıda fuarlarına katılmıştık. Türkiye 2007/08 sezonunda zeytinyağı ihracatında yüzde 55’lik düşüşle 117 milyon 920 bin dolardan 55 milyon 5 bin dolara gerilediği bir ortamda Çin, Hindistan ve Singapur’a ihracatımız yüzde 105’lik artışla 1 milyor 185 bin dolardan 2 milyon 425 bin dolara ulaştı. Türkiye yeni sezonda 200 bin tona yakın zeytinyağı ve 300 bin tona yakın sofralık zeytin rekoltesi bekliyor. Sektör olarak, 2012 yılı için zeytinyağında 1.2 milyar dolar, zeytinde 700 milyon dolar ve pirina yağı ihracatında 100 milyon dolar olmak üzere toplam 2 milyar dolarlık hedef koyduk. Bu hedefe ulaşmak için çalışmalarımızı önemli tüketici ülkelere odaklanarak sürdürüyoruz” dedi.

ABD EN FAZLA İHRACAT YAPTIĞIMIZ ÜLKELERİN BAŞINDA GELİYOR

Zeytin ve Zeytinyağı Tanıtım Komitesi olarak yoğunlaştıkları pazarlardan birininde Amerika Birleşik Devletleri olduğunu vurgulayan İnanç, şöyle devam etti: “Amerika Birleşik Devletleri’nde zeytinyağı tütekimi son yıllarda katlanarak artıyor. 01 Kasım 2007- 30 Haziran 2008 zaman aralığında, Amerika Birleşik Devletleri’ne 8 milyon 62 bin dolarlık zeytinyağı ihraç ettik. ABD, Türkiye’nin yaptığı zeytinyağı ihracatında yüzde 15’lik dilimi temsil etti. Türkiye, ABD pazarında en büyük üçüncü tedarikçi ülke konumunda. Amacımız ABD pazarında ilk etapta ikinci ülke, uzun vadede ise birinci tedarikçi ülke konumuna yükselmek. ABD’yi Kanada ile birlikte düşündüğümüzde Türkiye’nin zeytinyağı ihracatında yüzde 32’lik paya sahip oluyor. Türkiye son yıllarda yapılan zeytin dikimleri ile 150 milyon ağaç varlığına ulaştı. Orta vadede 700 bin ton zeytinyağı üreten bir ülke haline geleceğiz. Bu üretimi yapan üreticinin memnuniyeti, bu ürünün değerinde pazarlanması ile mümkün olur. Amacımız, zeytin üreticisinin mutlu olacağı bir ortamı tesis etmek.”

ZEYTİN VE ZEYTİNYAĞI TANITIM KOMİTESİ NERELERE KATILDI?

Zeytinyağı tüketimi son yıllarda katlanarak artan Çin Halk Cumhuriyeti’ne Türkiye’den zeytin ve zeytinyağı ihracatını arttırmak için kolları sıvayan Zeytin ve Zeytinyağı Tanıtım Komitesi ilk olarak Çin’in en önemli liman kentlerinden Xiamen’de 8-11 Eylül 2007 tarihleri arasında yapılan Uluslararası Yatırım ve Ticaret Fuarı’na (CIFIT) katılarak stand açtı, Çinlilere zeytin ve zeytinyağı ikramında bulundu. Çinli tüketicilerin beklentilerini öğrendi.

Zeytin ve Zeytinyağı Tanıtım Komitesi’nin ikinci durağı Hindistan’da 06 – 08 Aralık 2007 tarihleri arasında Yeni Delhi kentinde düzenlenen IFEINDIA - Uluslararası Gıda, İçecek, Konukseverlik ve Ağırlama Fuarı’na (International Food Drink and Hospitality Exhibition) katıldı.

Yurtdışı Tanıtım çalışmalarına hız veren Zeytin ve Zeytinyağı Tanıtım Komitesi Singapur’da 22-25 Nisan 2008 tarihlerinde düzenlenen FHA 2008 (Food and Hospitality Asia Exhibition) Fuarı’na bir standla katıldı ve Türk zeytin ve zeytinyağını tanıttı.

Zeytin ve Zeytinyağı Tanıtım Komitesi, ABD’nin önemli eyaletlerinden olan Florida’nın Ft. Lauderdale şehrinde 3-4 Mayıs 2008 tarihleri arasında yapılan Uluslararası Zeytin ve Zeytinyağı Festivali’ne info stantla (International Olive&Oil Fest 2008) katıldı.

Manisalı zeytin üreticisi Osman Tekin, 4 yıl önce oluşturduğu 29 dekarlık zeytinlikteki ağaçlardan ağaç başına 5,5 kilogram verim sağladı.

İzmir Ticaret Borsası’nın, İzmir Hilton Otelinde bu yıl ikincisini düzenlediği “Tarımın yıldızları” yarışmasında zeytin üretim dalında birinci seçilen Tekin toplam 77 dekarlık bir alanda zeytin üretimi gerçekleştiriyor. Tekin’in 4 yıl önce oluşturduğu bahçesinden ağaç başına 5,5 kilogram ürün almasının altında ise modern yöntemlerle üretim yapması yayıyor. Tarım alet ve makinelerine meraklı olan ve bazı makinelerde de kendi kullanımına göre eklemeler ve değişiklikler gerçekleştiren Tekin, zeytinliklerinde toprak işleme, sulama, budama, gübreleme ve ilaçlama gibi faaliyetleri tekniğine uygun olarak gerçekleştiriyor.

Manisa’nın Ahmetli ilçesinde zeytincilik yapan Tekin bahçesinin kuruluş aşamasından itibaren köyde bulunan tarım danışmanından, Tarım İl Müdürlüğü’nden ve Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesinden danışmanlık desteği almış. Osman Tekin’in bahçesiyle ilgili tüm işlemlerin kaydını tutması ve muhasebe sistemini uygulaması da ödül verilmesinde etkili olmuş.

Tarımın yıldızları ödül töreninde İzmir Seferihisar’lı Mehmet Pamiralana ise zeytin üretim dalında teşvik ödülü verildi. Pamiralan devletten kiraladığı alanda 65 dekarlık alanda zeytincilik yapıyor. 2004 yılında kurduğu bahçesine 3 kilometre uzaklıktan su getirerek damla sulama sistemi kuran Pamiralan işe arazisinin üzerindeki çalıları ve kayalıkları tesviye ederek başlamış.

Türkiye – Japonya arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin geliştirilmesi amacıyla Japonya’ya resmi ziyarette bulunan Cumhurbaşkanımız Sayın Abdullah Gül’ün seyahatine zeytinyağlı Ege yemekleri damgasını vurdu.

3-8 Haziran 2008 tarihleri arasında, Japonya’ya Cumhurbaşkanlığı düzeyinde gerçekleştirilen ilk resmi ziyaret kapsamında, Ege İhracatçı Birlikleri tarafından 5 Haziran 2008 Perşembe akşamı “Geleneksel Türk Mutfağı Örnekleri” isimli gece düzenlendi. Geceye Cumhurbaşkanımız Sayın Abdullah Gül, eşi Hayrünnisa Gül, Japonya Prensesi Takamado, Devlet Bakanları Kürşad Tüzmen ve Mehmet Şimşek, Türkiye’nin Tokyo Büyükelçisi Sermet Atacanlı, TOBB Başkanı Rıfat Hisarcıklıoğlu ve Türk – Japon işdünyasının önde gelen temsilcilerinden oluşan 437 kişi katıldı.

Türk ve Japon halklarının uzun yıllara dayanan bir dostluk ilişkisi olduğunu belirten Ege İhracatçı Birlikleri Genel Sekreteri Sezmen Alper, 2010 yılının Türkiye’de çeşitli etkinliklerle “Japonya Yılı” olarak kutlanacağını, bu süreç öncesinde Cumhurbaşkanı düzeyinde gerçekleştirilen resmi ziyaretin ilişkileri daha da güçlendireceğini söyledi.

Türkiye ile Japonya arasında 4 milyar doları aşan dış ticaret hacmi bulunduğuna işaret eden Alper, “Bu dış ticaret hacminde Türkiye aleyhine bir tablo var. Japonya yıllık ortalama yurtdışına 73 milyar dolarlık yatırım yapan bir ülke. Türkiye olarak yabancı yatırımcı çekme mücadelesi veriyoruz. Bu anlamda Japon iş dünyası temsilcileri biçilmiş kaftan. Türkiye’ye yatırım yaptıkları takdirde iki tarafından bu işbirliğinden kazançlı çıkacağı bilgisi Türkiye’nin en yetkili ağızlarından kendilerine iletildi” diye konuştu.

TÜRK ZEYTİNYAĞLI YEMEKLER BÜYÜK ÖVGÜ ALDI

Ege İhracatçı Birlikleri tarafından, Tokyo Imperial Oteli’nde fiilen 427 kişinin katılımı ile düzenlenen “Geleneksel Türk Mutfağı Örnekleri” gecesinde Ege İhracatçı Birlikleri Fuarlar Şube Müdürü Çiğdem Önsal, İzmir Hilton Oteli Yiyecek – İçecek Müdürü Sevil Görgülü, Mutfak Şefi Hüseyin Yılmaz, Soğuk ve Sıcak Yiyecek Sorumlusu Osman Selen, Pastane Sorumlusu Orhan Kızılkaya tarafından hazırlanan menü doğrultusunda, başlangıç tabağında, Patlıcan Salatası, Deniz Börülcesi, Kabak Çiçeği Dolması , Zeytinyağlı Enginar , Yaprak Sarma ve Peynir ile Doldurulmuş Zeytinler ikram edildi.

Masalarda Patlıcan Salatası , Turpotu Salatası, Yoğurtlu Semizotu , Radika Salatası , Ahtopot Salatası , Zeytinyağlı Şevket-i Bostan serpme olarak sunulurken, çorba olarak Tereyağlı Kızarmış Biberli Kuzu Gerdan Çorbası servis yapıldı. Ara sıcak olarak Isırganotlu Mantı ikram edilirken, ana yemek olarak Kızarmış fesleğen ile Ege Yöresine özgü hazırlanmış Sütlü Balık Japon misafirlerin beğenisine sunuldu. Yemeğin sonunda ise Bademli Şambali Tatlısı , Tulumba Tatlısı , Peynirli Höşmerim Tatlısı , Kaymaklı Ayva Tatlısı ve Baklavadan oluşan tatlı servisi yapıldı.

Türk mutfağı Japonya’da Fransız ve Çin mutfağından sonra üçüncü önemli mutfak konumunda. Ege Bölgesi’nin zeytinyağlı yemeklerini tadan Japonlar Ege mutfağına hayran kaldılar.