Geçmiş yıllarda 100 bin ton ihracat rakamına ulaşan zeytinyağı sektörü, son yıllarda sürekli geriliyor. 2010/11 sezonunun ilk 3 aylık dönemi sonunda zeytinyağı ihracatımız yüzde 60’lık sert düşüşle 3 bin 162 tona geriledi. 2009/10 sezonunun ilk çeyreğinde zeytinyağı ihracatımız 9 bin 711 ton olmuştu. Zeytinyağı ihracatımız değer bazında irlendiğinde ise 32 milyon 528 bin dolardan, 12 milyon 945 bin dolara indi.

Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği verilerine göre, sofralık zeytin ihracatı da geçmiş yıllardaki performansından uzak bir görüntü sergiliyor. 2010/11 sezonunda ilk 4 aylık dönemde 39 milyon 585 bin dolarlık sofralık zeytin ihraç eden Türkiye, 2010/11 sezonunun aynı zaman diliminde yüzde 5’lik düşüşle 37 milyon 720 dolara geriledi.

Zeytin ve Zeytinyağı sektörünün ihracat rakamları bir bütün halde incelendiğinde ise, 2009/10 sezonunda, 01 Ekim 2009 – 31 Ocak 2010 döneminde 72 milyon 114 bin dolarlık zeytin ve zeytinyağı ihraç eden Türkiye, 2010/11 sezonunun aynı döneminde yüzde 30’luk ihracat kaybı yaşadı ve 50 milyon 665 bin dolar ihracata imza attı.

Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu’nun son 4 yıldır dile getirdiği ihraç kaydıyla dahilde işleme rejimi kapsamında ithalat talebinin doğruluğunu tescil eden ihracat rakamları söz konusu düzenleme hayata geçmediği takdirde zeytinyağı ihracatının bitme noktasına geldiğini gösteriyor.

2009/10 sezonunda zeytinyağı ihraç fiyatı 3.350 USD/Ton olurken, 2010/11 sezonunda zeytinyağının ortalama ihraç fiyatı 4.094’a çıkmasına rağmen ihracattaki yüzde 60 düşüşün önüne geçemedi. Zeytinyağı ihracatındaki düşüş miktar bazında karşılaştırıldığında yüzde 68’e ulaştı.

ZEYTİNYAĞI İHRACATINDA SUUDİ ARABİSTAN İLK SIRADA

Türkiye’de zeytinyağı hammadde fiyatlarının dünyanın en büyük üretici ülkeleri İspanya, İtalya ve Yunanistan’daki hammadde fiyatlarının üzerinde seyretmesi ve Türkiye’de ihracat kaydıyla Dahilde İşleme Rejimi kapsamında zeytin ve zeytinyağı ithalatına izin verilmemesi bu kötü tablonun oluşmasındaki en önemli etken olurken, zeytinyağı ihracatına ülkeler bazında bakıldığında en fazla ihracat yapılan ülke 3 milyon 169 bin dolarlık ihracatla Suudi Arabistan oldu.

Zeytin ve Zeytinyağı Tanıtım Komitesi’nin hedef pazar olarak belirlediği Japonya’ya ise 1 milyon 867 bin dolarlık altınsıvı ihraç edildi ve Japonya en fazla ihracat yapılan ikinci ülke oldu.

2010/11 sezonunda Türkiye’nin en fazla zeytinyağı ihraç ettiği üçüncü ülke ise 899 bin 73 dolarlık tutarla Birleşik Arap Emirlikleri oldu. Türkiye, yeni sezonun ilk çeyreğinde 52 ülkeye zeytinyağı ihraç etme başarısı gösterdi.

ZEYTİN İHRACATINDAKİ DÜŞÜŞ DAHA AZ OLDU

2010/11 sezonunda 4 aylık dönemde Türkiye’nin sofralık zeytin ihracatı 37 milyon 720 bin 542 dolar oldu. Türkiye, 2009/10 sezonunun aynı döneminde ise 39 milyon 585 bin 902 dolarlık sofralık zeytin ihraç etmişti. Sofralık zeytin ihracatı yüzde 5 gerilemiş oldu. Zeytin ihracatında siyah zeytin 30 milyon 334 bin 276 dolarlık tutarla büyük payı alırken, yeşil zeytin ihracatı 7 milyon 386 bin 266 dolar oldu.

Siyah zeytin ihracatında Türkiye’nin geleneksel ihraç pazarlarından Romanya 7 milyon 636 bin dolarlık tutarla ilk sırada yer alırken, geçen sezon birinci sırada yer alan Almanya bu sezonun ilk 4 aylık diliminde 7 milyon 571 bin dolarlık sofralık siyah zeytin ihracatı ile Romanya’nın ardından ikinci sıraya yerleşti. ZZTK tarafından hedef ülke olarak belirlenen Irak’a ise 3 milyon 708 bin dolarlık sofralık zeytin ihraç edildi. Türkiye 2010/11 sezonunun ilk 4 aylık döneminde 59 ülkeye sofralık siyah zeytin ihraç etti.

Türkiye, 2010/11 sezonunun ilk 4 aylık döneminde 7 milyon 386 bin dolarlık sofralık yeşil zeytin ihraç etti. Sofralık zeytin ihracatında Almanya 1 milyon 836 bin 311 dolarlık tutarla ilk sırada yer alırken, Irak 1 milyon 255 bin 696 dolarlık yeşil zeytin ihracatı ile ikinci, Amerika Birleşik Devletleri ise 1 milyon 24 bin 585 dolarlık ihracatla üçüncü sırada yer aldı. Türkiye, 2010/11 sezonunda 57 ülkeye yeşil zeytin ihracatı gerçekleştirdi.

Türkiye, zeytin ihracatında 2007/08 sezonunun bitmesine bir ay kala 98 milyon 774 bin 981 dolarlık zeytin ihraç etti. Türkiye geçen sezon aynı zaman diliminde ise 83 milyon 493 bin 939 dolarlık zeytin ihraç etmişti. Zeytin ihracatımız bu sezon, geçen sezona göre yüzde 18’lik artış gösterdi.

Zeytin ihracatımız artış gösterirken, zeytinyağı ihracatında çok kötü bir sezonu geride bırakıyoruz. Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği’nin kayıtlarına göre, Türkiye, 01 Kasım 2006 – 31 Ağustos 2007 tarihleri arasında 130 milyon 528 bin 860 dolarlık zeytinyağı ihraç etmişken, 01 Kasım 2007 – 31 Ağustos 2008 tarihleri arasında 65 milyon 195 bin 124 dolarlık altın sıvı ihraç edebildi. Zeytinyağı ihracatımızdaki düşüş yüzde 51’e ulaştı.

Türkiye, zeytin ve zeytinyağı sektörü 2006-07 sezonunda toplam 214 milyon 22 bin 799 dolarlık ihracat yapmışken, 2007-08 sezonunda bu rakam yüzde 31’lik düşüşle 163 milyon 970 bin 105 dolara geriledi. Zeytin ihracatı 2006-07 sezonunda sektörün toplam ihracatında yüzde 39’luk pay ile temsil edilirken, 2007-08 sezonunda bu rakam yüzde 60’ın üzerine çıktı. Zeytin ihracatı tarihinde ilk kez 2007-08 sezonunda zeytinyağı ihracatının üzerine çıktı. Türkiye’de hammadde fiyatlarının yüksekliği ve döviz kurlarının düşüklüğü üst üste gelince Türkiye dünya zeytinyağı piyasalarında fiyat tutturamaz ve ihracat yapamaz konuma geldi.

Zeytin ve zeytinyağı ihracatında rakamlara miktar bazında baktığımızda Türkiye 2006-07 sezonunda 10 aylık dönemde 38 bin 163 tonluk altınsıvı ihraç etmişken, bu sezon aynı zaman aralığında 14 bin 415 ton zeytinyağı ihraç etme başarısını gösterebildi. Geçen sezon ortalama 3420 dolar/ton olan zeytinyağı ihraç fiyatı bu yıl 4520 dolar/ton rakamına ulaştı. Zeytinyağı ihraç fiyatımız ortalama ton başına 1100 dolar artmış oldu.

ALTIN SIVI İHRACATINDA KANADA ZİRVEYE ÇIKTI

Zeytinyağı ihracatına ülkeler bazında bakıldığında 01 Kasım 2007-31 Ağustos 2008 döneminde, Kanada 10 milyon 266 bin dolarlık ihracat ile birinci sıradaki yerini sağlamlaştırdı. Kanada, Türkiye’nin yaptığı zeytinyağı ihracatında yüzde 16’lık dilimi temsil etti.

3 ay öncesine kadar Türkiye’nin en fazla zeytinyağı ihraç ettiği ülke olan Amerika Birleşik Devletleri ise 8 milyon 810 bin dolarlık ihracat ile en fazla zeytinyağı ihraç ettiğimiz ikinci ülke oldu. Zeytinyağı ihracatında her geçen gün daha güçlü konumuna gelen Japonya ise 7 milyon 860 bin dolarlık ihracat ile üçüncü sıradaki yerini korudu.

İtalya, 2007/08 sezonunun aynı zaman aralığında ise 4 milyon 231 bin dolarlık altınsıvı ihracatı ile dördüncü sırada kendisine yer buldu. 3 milyon 605 bin dolarlık zeytinyağı ihracatı ile Avusturalya en fazla ihracat yaptığımız 5. Ülke oldu. İlk beş ülkenin zeytinyağı ihracatımızdaki payı yüzde 53 olarak gerçekleşti. Türkiye bu sezon 78 ülkeye altınsıvı ihraç etme başarısı gösterdi.

ZEYTİN İHRACATINDA ROMANYA VE ALMANYA BAŞI ÇEKİYOR

Türkiye, zeytinyağı ihracatında tarihinin en kötü sezonlarından birisini yaşarken, zeytin ihracatında başarılarla dolu bir sezon geçiriyor. Zeytin ihracatçıları, 2007/08 sezonunun ilk dokuz aylık döneminde yüzde 18’lik artışla 98 milyon 774 bin 981 dolara ulaştı. Siyah zeytin ihracatı 82 milyon 933 bin dolarla aslan payını aldı. Aynı zaman diliminde yeşil zeytin ihracatı ise 15 milyon 841 bin dolar oldu.

Türkiye, 2007/08 sezonunda en fazla siyah zeytin ihracatını 22 milyon 33 bin dolar ile Almanya’ya gerçekleştirdi. Zeytin ihracatçılarının güçlü pazarlarından Romanya’ya ise 17 milyon 197 bin dolarlık siyah zeytin ihraç edilirken, bu ülkeyi 11 milyon 397 bin dolarlık ihracat ile Bulgaristan izledi. Türkiye 2007/08 sezonunun 9 aylık döneminde 67 ülkeye siyah zeytin ihraç etti.

2007/08 sezonunda, yeşil zeytin ihracatında en fazla ihracat yapılan ülke siyah zeytin ihracatında olduğu gibi Almanya oldu. Türkiye, bu sezon Almanya’ya 5 milyon 831 bin dolarlık yeşil zeytin ihraç etti. Almanya’yı 1 milyon 727 bin dolarlık ihracat ile ABD, 1 milyon 132 bin dolarlık yeşil zeytin ihracatı ile Romanya izledi. Türkiye, yeni sezonda 62 ülkeye yeşil zeytin ihraç etti.

TÜRKİYE’NİN ÜLKELERE GÖRE ZEYTİNYAĞI İHRACATI

ÜLKE 01 KASIM 2006– 31 AĞUSTOS 2007 01 KASIM 2007 – 31 AĞUSTOS 2008 DEĞİŞİM
KANADA 11.794.029 10.266.645 -15
ABD 35.987.318 8.810.767 -76
JAPONYA 6.772.426 7.860.838 16
İTALYA 28.338.652 4.231.576 -85
AVUSTURALYA 6.407.747 3.605.376 -44
İLK 5 ÜLKE TOPLAMI 89.300.172 34.775.202 -61
DİĞER ÜLKELER 41.228.688 30.419.922 -26
TOPLAM 130.528.86065.195.124 -51

* Sıralama için 01 Kasım 2007 – 31 Ağustos 2008 zaman aralığı esas alınmıştır.

Türkiye genel ihracatta her ay yeni bir rekora koşuyor. Türkiye 15 Nisan itibariyle yüzde 36’lık artışla yıllık 115 milyar 605 milyon dolarlık ihracat rakamına ulaşırken, zeytinyağı sektörü bu rekorlardan nasibini alamıyor. Türkiye 2007-08 sezonunda 31 Mart 2008 tarihi itibariyle 34 milyon 421 bin 122 dolarlık zeytinyağı ihraç edebildi. Geçen sezon aynı zaman diliminde yapılan ihracat 86 milyon 796 bin 137 dolardı. Sektördeki ihracat gerilemesi yüzde 60’ı geçti.

Zeytinyağı ihracatındaki düşüşe karşın zeytin ihracatçıları, ihracatlarını arttırmayı başardılar. Türkiye 01 Ekim 2007-31 Mart 2008 tarihleri arasında 56 milyon 955 bin 759 dolarlık zeytin ihraç etme başarısını gösterdi. Türkiye, geçen sezon ise 45 milyon 708 bin 238 dolarlık zeytin ihracatı yapmıştı. Zeytin ihracatındaki yüzde 11’lik artış zeytinyağı ihracatındaki rekor düşüş nedeniyle sektörün toplam rakamının eksiden kurtulmasına yetmedi. Zeytin ihracatçıları da özellikle Romanya pazarında Mısır ve Yunanistan’ın her geçen gün daha da güçlendiğini o nedenle önümüzdeki aylarda zeytin ihracatının da eksiye geçebileceği endişesini taşıyorlar.

Türkiye 2006/07 sezonunda, 31 Mart itibariyle 132 milyon 504 bin 375 dolarlık zeytin ve zeytinyağı ihraç etmişken, 2007/08 sezonunda bu rakam yüzde 31’lik düşüşle 91 milyon 376 bin 881 dolara geriledi. Türkiye’de hammadde fiyatlarının yüksekliği, döviz kurlarının düşüklüğü ve dahilde işleme rejimi kapsamında ihraç kaydıyla zeytin ve zeytinyağı ithalatına izin çıkmaması gibi nedenler üst üste gelince Türkiye dünya zeytinyağı piyasalarında fiyat tutturamaz ve ihracat yapamaz konuma geldi.

ABD ALTIN SIVI İHRACATINDA ZİRVEDE

Zeytinyağı ihracatına ülkeler bazında bakıldığında 01 Kasım 2007-31 Mart 2008 zaman aralığında, Amerika Birleşik Devletleri 5 milyon 856 bin dolarlık ihracat ile birinci sırada yer aldı. ABD, Türkiye’nin yaptığı zeytinyağı ihracatında yüzde 17’lik dilimi temsil etti.

İtalya, 2007/08 sezonunun aynı zaman aralığında ise 4 milyon 340 bin dolarlık altınsıvı ihracatı ile ikinci sırada kendisine yer buldu. 2007/08 sezonunun 01 Kasım – 31 Ocak aralığında Türkiye’nin en fazla zeytinyağı ihraç ettiği üçüncü ülke ise Kanada oldu. Kanada’ya altınsıvı ihracatımız 3 milyon 913 bin dolar oldu. Türkiye, bu sezon 60 ülkeye zeytinyağı satmayı başardı.

Altınsıvının ihracatında miktara baktığımızda ise, 2007/08 sezonunun 4 aylık döneminde 8 bin 111 ton zeytinyağı ihraç edebildik. Türkiye, 2006/07 sezonunun ilk 4 aylık döneminde ise 26 bin 549 ton altınsıvı ihraç etmişti. Yeni sezonda zeytinyağının ihraç fiyatı 4.243 dolar/ton olurken,  geçen sezonki 3.270 dolar/ton ihraç fiyatına göre dolar bazında yüzde 30’luk fiyat artışı ihracatçılara çare olamadı.

ZEYTİN İHRACATINDA ROMANYA VE ALMANYA BAŞI ÇEKİYOR

Türkiye, zeytinyağı ihracatında tarihinin en kötü sezonlarından birisini yaşarken, zeytin ihracatında başarılarla dolu bir sezon geçiriyor. Zeytin ihracatçıları, 2007/08 sezonunun ilk beş  aylık döneminde yüzde 11’lik artışla 56 milyon 955 bin 759 dolara ulaşırken, siyah zeytin ihracatı 47 milyon 622 bin dolarla aslan payını aldı. Aynı zaman diliminde yeşil zeytin ihracatı ise 9 milyon 333 bin dolar oldu.

Türkiye, 2007/08 sezonunda  en fazla siyah zeytin ihracatını 13 milyon 870 bin dolar ile Romanya’ya gerçekleştirdi. Zeytin ihracatçılarının geleneksel pazarlarından Almanya’ya ise 12 milyon 734 bin dolarlık siyah zeytin ihraç edilirken, bu ülkeyi 4 milyon 449 bin dolarlık ihracat ile Bulgaristan izledi. Türkiye 2007/08 sezonunun 5 aylık döneminde 56 ülkeye siyah zeytin ihraç etti.

2007/08 sezonunda, yeşil zeytin ihracatında en fazla ihracat yapılan ülke Almanya oldu. Türkiye, bu sezon Almanya’ya 3 milyon 725 bin dolarlık yeşil zeytin ihraç etti. Almanya’yı 940 bin dolarlık ihracat ile ABD, 896 bin dolarlık yeşil zeytin ihracatı ile Romanya izledi. Türkiye, yeni sezonda 55 ülkeye yeşil zeytin ihraç etti.