Hafta sonu İzmir Gazeteciler Cemiyeti’nin davetlisi olarak, “Karşıyakalı Sarışın”la Kuşadası Pine Bay’da idim.

Biliyorsunuz; Göçtur Turizm Yatırım ve Ticaret A.Ş.’nin önemli ve dev yatırımının başında Naile Göçen Çukurova Hanım bulunuyor.
Naile Göçen Çukurova da, Egeli olduğu için “zeytin ve zeytinyağı”na önem veriyor. Bu nedenle, yönetimindeki bu tesiste “zeytinyağlı” yemeklere önem veriyor ve özellikle turistler, değerli aşçıların hazırladığı bu yemeklerden büyük tat aldıkları için mutlu ayrılıyorlar.

Naile Göçen Çukurova’yı bahane ile görmek ve “Zeytinyağlı yemeklerin Türk kültürüne ve turizmine yaptığı hizmeti” konuşacaktım, olmadı. Çünkü Pine Bay’ın dışında idi.

15 yıllık özel kalemi Azize Hanım aracılığıyla selamımı ilettim.
Bu arada aynı davette İzmir Üniversitesi Basın Danışmanı Oya Atlar Yavuz ve eşi Arda Yavuz’la karşılaştım.

Bana “Ege Yemekleri”nin Üniversiteli Aşçısı İzmir Üniversiteli Merve Alaca’dan ve kazandığı gümüş madalyadan söz etti.

İzmir Üniversitesi Turizm ve Otel İşletmeciliği Bölümü birinci sınıf öğrencisi Merve Alaca 1. Enternasyonal Ege Yemek Yarışması’nda profesyonel aşçıların arasından “Kereviz Yatağında Etli Arapsaçı” ile sıyrılıp birinci olmuş.

İzmir Üniversitesi, Turizm ve Otel İşletmeciliği Bölümü birinci sınıf öğrencisi Merve Alaca’nın Türkiye Aşçılar Federasyonu ve İzmir Aşçılar Derneği öncülüğünde düzenlenen 1. Enternasyonal Ege Yemek Yarışması’nda “Kereviz Yatağında Etli Arapsaçı” yemeği ile kazandığı ikincilik başarısıyla yine gururlandı.

Bugüne kadar bir öğrencisi Türkiye Güzeli seçilen, bir öğrencisi Avrupa-Asya Karate Şampiyonası üçüncüsü olan, bir öğrencisi de TÜBİTAK ve Turgutreis Belediyesi işbirliğiyle 1’inci Turgutreis Estetik, Çevresel ve İşlevsel Deniz Aracı Tasarım Yarışması’nda ikinci olan İzmir Üniversitesi, öğrencilerinin bireysel başarıları ile yine çıtasını yükseltti.

BAŞARI GURURLANDIRIYOR

Öğrencilerinin başarıları ile gururlandıklarını belirten Rektör Prof. Dr. Kayhan Erciyeş, “Öğrencilerimizin akademik başarıları kadar sosyal alanlardaki bireysel başarıları da göğsümüzü kabartıyor. Üniversitemizin adını çeşitli platformlarda başarı ile temsil eden öğrencilerimizi desteklemeye devam edeceğiz” diyerek Alaca’ya teşekkür edip, çeşitli hediyeler ile kendisini ödüllendirmiş.

Zaten başarının ve güzelliğin hep ödüllendirilmesinden yanayım.
MYO Müdür Yardımcısı, Turizm ve Otel İşletmeciliği Bölümü Öğr. Gör. Turgay Bucak ise şunları söylüyor:

“Meslek liselerinin Yiyecek İçecek Bölümü mezunlarının yanı sıra üniversitelerin Aşçılık Bölümü öğrencileri ve en önemlisi profesyonel aşçıların arasından ikincilik ile podyumda yer almanın haklı gururunu yaşadık.”

Rektör Prof. Dr. Kayhan Erciyeş ile MYO Müdür Yardımcısı, Turizm ve Otel İşletmeciliği Bölümü Öğr. Gör. Turgay Bucak’tan söz etmemin nedeni ise, “Zeytin ve zeytinyağlı yemek kültürüne” hizmet etmelerinden ötürü…

KUSURA BAKMASIN

Ege İhracatçı Birlikleri’nin Basın Müşaviri Murat Demircan’a ise nedense her zaman önce “Mert!” diye seslenir, sonra da “Kusura bakma” diye düzeltirim.

Herhalde benim üzerimde, zamanımızda ender olan “Mert insan” hissini yarattığı için olacak.

Mert Demircan’la da İzmir Gazeteciler Cemiyeti’nin ödül gecesinde, az önce belirttiğim gibi Naile Göçen Çukurova yönetimindeki Pine Bay’da karşılaştım.

“Ne var, ne yok?” diye sorduğumda;

“Zeytin ve Zeytinyağının Anayurdu Anadolu’da zeytin ve zeytinyağı tüketimini arttırmak için çalışan Zeytin ve Zeytinyağı Tanıtım Komitesi, Bursa’dan sonra Ankara’da da Alışveriş Merkezleri’nde ‘Zeytin ve Zeytinyağı Tadım Etkinlikleri’ düzenledi” dedi.

Biliyorsunuz; “Zeytinyağı: Sağlıklı ve Lezzetli” isimli proje kapsamında; Bursa ve Ankara’daki “Zeytin ve Zeytinyağı Tadım Etkinlikleri” için Uluslararası Zeytinyağı Konseyi’nden ikinci kez hibe desteği kazanan ZZTK, ilk aktiviteyi 4 Aralık 2011 Pazar günü Bursa’da Zafer Plaza’da gerçekleştirdi. ZZTK’nın sonraki adresleri ise, 18 Aralık’ta Cepa AVM, 25Aralık’ta Panora AVM oldu.

BULUŞMA NOKTASI

Alışveriş Merkezleri’nin geniş halk kitleleri tarafından ziyaret edilen, son yıllarda popüler buluşma noktaları olduğuna işaret eden Zeytin ve Zeytinyağı Tanıtım Komitesi Başkanı Metin Ölken ise, ZZTK olarak 2 yıldır iç tüketimi arttırmak için tanıtım çalışmalarına ağırlık verdiklerini kaydediyor.

Türkiye’de zeytinağacı varlığının 170 milyonu aştığına dikkati çeken Ölken, “1-2 yıl içerisinde yıllık 400 bin ton zeytinyağı üretim rakamına ulaşacağız. Bu üretim artışının sadece ihracat ile karşılanması mümkün değil. Bu düşünceden hareket eden ZZTK, 2 yıl önce başladığı iç tanıtım çalışmalarının 2011 yılındaki son etkinliklerini Aralık ayında Bursa ve Ankara’da gerçekleştirdi. Uluslararası arenada rekabet ettiğimiz diğer üretici ülkelerde kişi başı yıllık tüketim rakamı 10 kg’dan az değilken ülkemizde bu rakam son yıllara kadar 1 kg’dan az idi. Son senelerde zeytinyağının kazandığı popülerlik, özellikle bundan 7-8 sene önce Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği’nin ön ayak olması ile üretici bölgelerde yapılmaya başlayan “Zeytin Hasat Şenlikleri”nin yarattığı sinerji üzerine ZZTK’nın 2 yıldır yaptığı aktiviteler diğer bazı kurumlarında çalışmaları ile desteklenince ülkemizdeki kişi başı tüketim artık 1 kg’ı geçmiştir ve artmaya devam etmektedir. Hedefimiz bu rakamın kısa vadede 3 kg’ın üzerine çıkmasıdır. Çünkü bizler istikrarlı ve sürdürülebilir bir ihracat için mutlak surette kuvvetli ve dengeli ve derin bir iç pazar olmasının şart olduğuna inanıyoruz” şeklinde konuştu.

MUTLU OLUNUYOR

Ekim ayında İstanbul’da, Aralık ayında ise Bursa ve Ankara’da gerçekleştirdikleri “Zeytinyağı: Sağlıklı ve Lezzetli” isimli proje sonrasında sektördeki başka oluşumlarında benzer çalışmalar içinde olduklarını görmekten mutlu olduklarını anlatan Ölken, şöyle devam etti: “İstenilen iç tüketim rakamlarına ulaşabilmek için sektörde eli taşın altında olduğunu düşünen herkesin bu çalışmalara el vermesi ve destek olması önemlidir. Komitemiz 2012 yılında da bu benzeri çalışmaları bütçe imkanları çerçevesinde yapmaya devam edecektir.”

Aktivitenin amacının amacı iç pazarda zeytinyağı konusunda bilinç yaratmak ve tüketimin artışına katkıda bulunmak olduğunu belirten Ölken, “Bu aktivitelerle zeytinyağı hakkındaki bilinmeyen gerçekleri aktarmaya çalıştık. Örneğin tüketicilerimiz zeytinyağının koyu yeşil renkte olmasının zeytinyağının iyiliğine delalet ettiğini düşünürken biz rengin çok önemli bir kriter olmadığını aktardık. Bazı kişiler zeytinyağını acı tadından dolayı tercih etmediklerini söylediler. Bu kişilere de farklı bölge yağlarının farklı tadım niteliklerine sahip olduklarını göstermek için tadım yaptırdık ve zeytinyağı algıları artırıldı.

İPUCU VERİLDİ

ZZTK, Bursa ve Ankara’da yaptığı tadım panellerinde, Uluslararası Zeytin Konseyi tarafından akredite edilen Aydın Ticaret Borsası-Zeytindostu tadım paneli uzmanları Aysun Uğur, Ahmet Çağlı Bulanık, Gözde Şahin ve Burcu Keser’in desteğini aldı. AVM’lerde katılımcılara yaptırılan testlerle zeytinyağının tadımı hakkında ipuçları verildi, konuklara dağıtılan küçük hediyelerle bir zeytinyağı şöleni yaşandı. Küçük misafirlere ise önceki aktivitelerde olduğu gibi puzzle dağıtıldı.

Zeytinyağı tadım etkinliklerinde tüketicilerin tercihlerini öğrenme adına bir de anket yaptıklarını anlatan ZZTK Başkanı Metin Ölken, anket sonucunda ankete katılan üreticilerin zeytinyağı alırken dikkat ettikleri unsurları; Marka, Bölge, Fiyat ve Ambalaj şeklinde sıraladıklarını sözlerine ekledi.

CUMHURBAŞKANI GÜL’ÜN BAŞDANIŞMANI DURMUŞ YILMAZ,CARİ AÇIĞA REÇETE YAZDI:

“CARİ AÇIK YAPISAL, REKOR BÜYÜME SÜRDÜRÜLEMEZ”

Geçtiğimiz hafta bir özel üniversitenin mezuniyet törenine katılmak için geldiği İzmir’de Hüsamettin Berber’le bir araya gelen Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün Ekonomi Başdanışmanı Durmuş Yılmaz cari açığa reçete yazarken rekor büyüme ile ilgili de görüşlerini paylaştı. Yılmaz yeni kabineyi ise “İstikrarı işaret ediyor” diye yorumladı.

ÖZEL RÖPORTAJ: Hüsamettin BERBER

İzmir’de katıldığı programın ertesi günü Çeşme Altınyunus’ta Zeytin Ağacı Haber Koordinatörü Hüsamettin Berber’le bir araya gelen Merkez Bankası eski Başkanı ve Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün Ekonomi Başdanışmanı Durmuş Yılmaz çok özel açıklamalarda bulundu.

CARİ AÇIĞA REÇETE YAZDI

Ekonominin iki sıcak gündem maddesi cari açık ve “Dünyayı şaşırtan büyümeyi” Berber’e değerlendiren Yılmaz, cari açığın sebebinin yapısal sorunlarda aranması gerektiğini savundu. Cari açığı tetikleyen sorunları aşmak için çözüm önerilerini de sıralayan Yılmaz aramalı ithalatını ve tasarrufların yatırımlara oranına işaret etti.

İthalatı patlatan ara malı ve hammadde üretiminin yerine yerli üretim ikame ettirilmesi ve tasarrufların arttırılması gerektiğini savunan Yılmaz, “Uluslararası yükümlülüklerimizi, güvenimizi de, saygınlığımızı da dikkate alarak, aramalı, hammadde üretimi ile ilgili bir strateji geliştirmemiz gerekiyor. Önümüzdeki dönemde en belirleyici unsur bu olacak” ifadelerini kullandı.

İŞTE YILMAZ’IN CARİ AÇIK REÇETESİ

1- YENİ ARAMALI STRATEJİSİ GEREKLİ

“Aramalı, hammadde ithalatı yapıyoruz. Bu ithalatı yerli üretim ile ikame edebilmenin yollarını aramamız lazım. Uluslararası rekabet koşullarında, Uluslararası yükümlülüklerimizi, güvenimizi de, saygınlığımızı da dikkate alarak, aramalı, hammadde üretimi ile ilgili bir strateji geliştirmemiz gerekiyor. Önümüzdeki dönemde en belirleyici unsur bu olacak” ifadelerini kullandı.

2-TASARRUFLAR ARTMALI

“Cari açığın basit tanımı, tasarruflarla yatırım arasındaki farktır. Şu an milli gelirimizin yüzde 25′ine yakın yatırım yapıyoruz. Tasarruf oranlarımız yüzde 17′ler seviyesinde dolanırken son yıllarda bu daha da aşağı geldi… Dolayısıyla aradaki fark bize cari açık olarak yansıyor. Dolayısıyla sosyal güvenlik sistemimizde yapacağımız reformlarla bireysel emeklilik vs. hususları da daha da yetkin bir şekilde düzenleyerek, tasarruf oranlarımızın arttırılması gerekiyor. Cari açığın uzun vadeli çözümü buralardan geçiyor.”

“REKOR BÜYÜME SÜRDÜRÜLEMEZ”

Yılmaz, yılın ilk çeyreğinde Dünya ekonomi çevrelerinde de şaşkınlıkla karşılanan rekor büyüme rakamının önemli olduğunu ancak Türkiye’nin son 30-35 yıllık ortalama büyüme performansına bakıldığında sürdürülebilir olmadığını söyledi.

“10 YIL SÜRSE AVRUPA’YI YAKALARIZ”

Gerçekleşen büyüme rakamının kesintisiz 10 yıl sürmesi durumunda Avrupa Birliği’ndeki kişi başına milli gelirin yüzde 70-80 oranın da yakalanmış olacağını savunan Yılmaz, “Ancak mevcut yapısal sorunlarımız dikkate alındığına bu sürdürülemez bir büyüme oranı… Ülkemizin son 30 yılda potansiyel büyümesinin yüzde 5.5-6 civarında olduğunu görüyoruz. Ülkemizin bu potansiyel büyümesini yukarılara götürmek için yapılması gereken yapısal tedbirler var” dedi.

ARAMALI İTHALATI

Ekonomideki yapısal sorunlara dikkat çeken Yılmaz, sanayileşme politikasının ve ara malı ithalatındaki yükleri dikkate alan bir modelin oluşturulması gerektiğine işaret etti. Sürdürülebilir büyüme için faktör verimliliğin artması gerektiğinin altını çizen Yılmaz önerilerini şöyle sıraladı;

“Ekonomi de toplam faktör verimliliğini artıracak tedbirlerin alınması gerekiyor. Bunun başında kesinlikle emek piyasasındaki sorunların halledilmesi, eğitimdeki sorunların halledilmesi, sanayinin ihtiyaç duyduğu elemanın yetiştirilmesine yönelik beceri ile iş talebi arasındaki açığın kapatılması lazım. Bugün sanayicimiz, tüccarımız piyasaya iş ilanı veriyor. Birçok işsiz olmasına rağmen yine de istedikleri vasıfta eleman bulmakta zorlanıyorlar. Önümüzdeki dönemin en çok üzerine gidilmesi gereken konuları bunlar.”

“KUR KONUŞULMAYA DEVAM EDECEK”

Merkez Bankası Başkanlığı yaptığı dönemde gündemden neredeyse hiç düşmeyen, kur tartışmalarına ilişkin olarak da yeri geldiğinde uygulanan kur politikalarının sağladığı hareket alanı içerisinde gerekli müdahalelerin yapılabildiğini savunan Yılmaz, bu konunun gündemde kalacağını söyledi. Yılmaz, “Döviz ihaleleri yapılıyor. Bunların miktarları azaltılıyor, çoğaltılıyor fakat bu kur meselesi Türkiye’de konuşulmaya devam edilecek” diye konuştu.

KÖTÜ SENARYO İHTİMALİ VAR

‘GLOBAL EKONOMİ KRİTİK BİR SÜREÇTEN GEÇİYOR’

Türkiye’nin yanı başındaki Yunanistan’da ve Portekiz’de yaşanan ekonomik krize dikkat çekerek küresel ekonominin gidişatına yönelik bazı risklere de dikkat çeken Durmuş Yılmaz, “Küresel ekonomi çok kritik bir süreçten geçiyor” dedi. Bu süreçte olası ekonomi için tehlikeli olabilecek senaryoların da yok sayılmaması gerektiğine işaret eden Yılmaz, “Olma ihtimali son derece düşük ama olduğu zaman sonuçları çok büyük olacak bir oluşumun içerisinden geçiyoruz. Özellikle Yunanistan, Portekiz gibi ülkelerin yaşadıkları krizi bütün Avrupa’ya yayması tehlikesi… Buna izin verilmeyeceğini düşünüyorum. Buna benzer gerçekleşme ihtimali düşük ama olursa sonuçları son derece ciddi olacak olarak olan durumlar sözkonusu…” şeklinde değerlendirmelerde bulundu.

Deneyimli isim, “Siz bu kötü senaryo ihtimalin önüne geçmek adına gerekli tedbirlerin alındığını gözlemliyor musunuz” sorumuza ise, “Başta Avrupa ve Amerika olmak üzere ekonomi yöneticilerinin alınması gereken tedbirleri alması gerekir diye düşünüyorum. Bütün yük o politikacıların üzerindedir. Şu ana kadar da bu tedbirlerin alınması için çaba sarf edildiğinin farkındayım” şeklinde yanıt verdi.

“YENİ KABİNE EKONOMİDE İSTİKRARI İŞARET EDİYOR”

Yeni kabinede benim gördüğüm kadarıyla bir devamlılık sözkonusu. Bu ülkemiz için son derece iyi bir şey. Bir tecrübe birikim devam edecek anlamına geliyor. Güzel bir tercih. Bu kadronun yapacağı en önemli icraat, ekonomimizi uluslararası düzeyde rekabet edebilir toplam faktör verimliliği artmış, kaynakları etkin kullanan gerekli yapısal tedbirleri almış olmasıdır.

RÖPORTAJ: Hüsamettin BERBER

ŞİMDİ NE OLACAK?

İzmir Ticaret Borsası Koordinatörlüğünde Ege İhracatçı Birlikleri (EİB),İzmir Ticaret Odası, Zeytincilik Araştırma Enstitüsü ve Zeytin Dostu Derneği temsilcilerinden oluşan rekolte tahmin heyeti çalışmalarını tamamlayarak 2009/10 zeytinyağı rekolte tahminini 170 bin ton olarak açıkladı. Tarım Bakanlığı’nın resmi rekolte çalışmalarının koordinatörlüğü görevi verdiği Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi (UZZK) ise geçtiğimiz günlerde tüm zeytin bölgelerinde aynı anda çalışmaları başlattıklarını duyurmuştu. UZZK Başkanı Mustafa Tan konuyla ilgili düzenlediği basın toplantısında Konseyin katılımcı kurumlar arasında eşgüdümü sağladığı heyetin açıklayacağı raporun resmi olduğunu, diğer rekolte tahmin açıklamalarına ise itibar edilmemesi gerektiğini savunmuştu.

İzmir Ticaret Borsası ise bu yılki rekolte tahminini geçen senenin aksine bir basın toplantısıyla duyurmak yerine yazılı olarak açıklama yoluna gitti. Borsa ayrıca yaptığı yazılı açıklamada yaşanan rekolte tartışmasına yine vurgu yaparak, kurumun koordinasyonunda çalışan heyetin çalışmasının tarafsız olduğunun altını çizdi.

Borsadan yapılan açıklamada Tariş ve Marmarabirliğin isteği üzerine UZZK’nın heyete çağırıldığı aşağıdaki ifadelerle anlatıldı;

“2009/10 sezonu Zeytin ve Zeytinyağı rekoltesi tahmin çalışmalarının planlaması 07 Nisan ve 28 Ağustos tarihlerinde gerçekleştirilmiştir. Heyet ilk olarak Borsamızın yanısıra Ege İhracatçı Birlikleri, İzmir Ticaret Odası, Tariş Zeytin ve Zeytinyağı Birliği, Marmarabirlik ve Zeytincilik Araştırma Enstitüsü tarafından oluşturulmuştur. Bir yıl önce çalışmalara Meslek Komitelerimizin talebi doğrultusunda sonradan katılan Ulusal Zeytin ve Zeytinyağının bu yılki katılım talebine çalışma listelerinin kesinleşmesi nedeniyle olumlu cevap verilememiştir.

Çalışmada yer alan Tariş ve Marmarabirliğin talebi doğrultusunda Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi ve benzer şekilde Zeytin Dostu Derneği’nin 2009/10 sezonu çalışmalarına katılmasına karar verilmiştir. Ancak, heyetin çalışmaya başlamasına çok kısa bir süre kala üç kurum, Tariş, Marmarabirlik ve Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi çalışmada yer almayacaklarını bildirmişlerdir.”

ŞİMDİ NE OLACAK

Zeytin ve Zeytinyağı sektöründe her geçen yıl daha da belirgin hale gelen “ikilik” bu yıl rekolte çalışmalarında da kendini gösterdi ve rekolte rakamları ikiye ayrıldı. Sektör fuarları, hasad şenlikleri derken rekolte rakamlarını da ayıran sektör temsilcileri son birkaç yıldır basın açıklamalarına da yansıyan rekolte gerginliğinde bu yıl ipleri kopma noktasına tamamen getirmiş oldular. Önümüzdeki haftalarda ise UZZK’nın eşgüdümünde gerçekleşecek olan rekolte tahmin heyetinin de raporunu açıklaması bekleniyor.

Zeytin Ağacı Dergisi
Fotoğraf: Hüsamettin Berber