BİR KIVILCIM YETİYOR

Türk Zeytincilik sektörü bir yandan 2014 hedeflerini tartışırken bir yandan da ortaya atılan akıl almaz iddialar sektörü bomba misali gerdi.

ZEYTİN AĞACI

Her biri birbirinden çarpıcı suçlama ve iddialar, sektöre adeta bir paranoya yaşatırken, ne zeytin ve zeytinyağı ihracatçısı, ne de ürettiği ürününün nasıl fiyatlanacağını kara kara düşünen zeytinci önünü görebiliyor.

Sorunların asıl kaynağından uzaklaşarak belden aşağı vurma noktasına gelen tartışmalar zeytincilik sektörünün taraflarının sorunlarını kendi içlerinde çözemeyeceğinin habercisi mi?

Hemen her konuda basının karşısına çıkan sektörün önde gelen kurum-kuruluşlarının temsilcilerinin, yönettikleri organizasyonların genel kurullarını sessiz sedasız gerçekleştirmelerinin ardında ne var?

KENDİ AYAĞINA KURŞUN…

Gerek ülkenin tek zeytin-zeytinyağı ihracatçı birliği olan EZZİB’in yönetimi, gerek sektörün ürün konseyi UZZK’nın tepesindeki isimler, gerek sektörel dernek yöneticileri, gerek zeytinci bölgelerin borsa ve oda başkanları hakkında ortaya atılan akıllara durgunluk veren iddialar, “Sektör kendi ayağına kurşun mu sıkıyor?” Sorusunu akıllara getiriyor.

İHRACATTA KUR, ÜRETİMDE PRİM GERİ PLANDA KALDI

Zeytincilik sektörünün 2014’te Dünya 2.’liği hedefine taş koyma noktasına doğru ilerleyen içinden çıkılmaz kavgalar aslında sektörün, ihracatta yaşanan sorunlar, yetersiz desteklemeler, serbest piyasa ekonomisine uygun olmayan yönetim modelleri gibi kadim ve gerçekten üzerine politika üretilmesi gereken sorunlardan kaynaklansa da amacını çoktan aşmış durumda.

İhracatta kurdan kaynaklanan sıkıntılar, üretim ayağında ise yaşanan yetersiz desteklemeler ve prim miktarları, karasu gibi sıkıntılar çoktan geri planda kaldı bile…

İLGİLİ BAKANLIKLAR EL KOYMALI

Çığırından çıkan tartışmalara ve çeşitli şaibeler doğuracak iddialarla içinden çıkılmaz hale gelen sektöre rayından çıkmadan önce ilgili Bakanlıkların müdehale edip etmeyeceği merak konusu. Gerek Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, gerek Dış Ticaretten Sorumlu Devlet Bakanı, gerekse Sanayi ve Ticaret Bakanlıkları sektörü buhrana sürükleyen kaos ortamını izlemekle mi yetinecek, yoksa yaşanan tartışmalara bir üst pencereden bakıp çare mi olacaklar önümüzdeki günlerde hep birlikte göreceğiz…

Peki ortaya atılan iddialar neler?

İŞTE AKIL ALMAZ İDDİLAR:

EZZİB: Ankara’da UZZK aleyhine kulis yapmakla suçlanıyor. Buna geçtiğimiz günlerde bir de “IOC kulisi” iddiası eklendi. İddianın sahibi UZZK…

UZZK: Konsey hakkında son günlerde ortaya atılan iddia, düzenlediği tadım panelleriyle tanınan aktif bir kurumun panelinin akreditasyonunu engellediği yönünde. İddianın sahibi Aydın Ticaret Borsası Labaratuarı Genel Müdürü…Aynı iddia sahibinin bir diğer iddiası da konseyin yetkilendirilmediği halde kamuoyunu aldatıcı beyanat vermesi.

TARİŞ: Yüksek borçları ve büyük boyutlardaki zararları nedeniyle eleştiriliyor. Borçların hükümetler tarafından silinmesi ise diğer bir eleştiri noktası. Yönetim modellerinin çağa uygun olup olmadığı ve siyasi hesaplara alet edildiği yönünde suçlamalar var. Bu iddia ise artık adeta anonimleşmiş durumda.

Son derece güncel olan bu iddiaların yanına tağşişle mücadele, karasu, tadım panelleri, ihracat gibi başlıklarda onlarcası eklenebilir.

Tabi hatırlatmakta fayda var. Bahsettiklerimiz sadece birer iddia olsa da, “Sinek küçük, mide bulandırır” demekten de geri durmak oldukça zor olsa gerek…

KARASUDA, 2 FAZA GEÇİŞE BÜYÜK DESTEK GELİYOR

Sektörün en önemli sorunlarından biri olarak kabul edilen Zeytin Karasuyunda mutlu sona yaklaşılıyor. UZZK Koordinatörlüğünde yürütülen çalışmalar sonunda Tarım Bakanlığı işletmesini 2 faza çeviren işletmecilere 200 bin avroluk maliyete yüzde 50’lik destek vermeye hazırlanıyor.

Zeytinyağı fabrikası işletmecilerinin başını ağrıtan Zeytin Karasuyuyla ilgili olarak gelinen noktayı değerlendiren Ulusal Zeytin Ve Zeytinyağı Konseyi Başkanı Mustafa Tan, Çevre ve Orman Bakanlığı’nın konuyla ilgili bir rapor hazırlamak ve çalışma yürütmek üzere kendilerine koordinasyon görevi verdiğini söyleyerek, artık konunun sorun olmaktan çıkacağını söyledi.

‘CEZA KESEN BAKANLIK’ İMAJI DEĞİŞECEK

Mustafa Tan, son 20 yıldır en önemli sorunlarından olduğunu söylediği karasuyla ilgili olarak Çevre Bakanlığı ve sektör arasındaki rekabeti kabul edilebilir bulmadıklarını söyledi. Çevre Bakanlığı’nı sürekli işletmelere ceza kesen bir kurum olmaktan çıkaracaklarını söyleyen Tan, ortada bir pürüz olduğunu ve kendilerine verilen koordinasyon yetkisiyle bu pürüzü giderme yolunda önemli aşama kaydettiklerini söyledi.

Sektörün geniş katılımı ile Ankara’da ve İzmir’de gerçekleştirdiklei toplantılarla Bakanlığın istediği kapsamlı raporu hazırlayarak ilgili bakanlıklara sunduklarını kaydeden Tan, sıranın hazırladıkları yol haritasını uygulamaya geldiğini söyledi. Konunun muhataplarını biraraya getirdiklerini kaydeden Tan şu değerlendirmelerde bulundu;

2 FAZA GEÇİŞTE DİRENÇ VAR

“Bu sorunun çözümünde Tarım ve Çevre Bakanlıklarını, sanayicileri, birlikleri, dernekleri UZZK çatısı altında biraraya getirdik. Gerçekleştirdiğimiz 6 toplantı sonucunda sektörün bu sorununa cevap verecek uygulamalar ortaya koyduk. Bu konudan en güzel örnekler İspanya’da yaygın olan karasu çıkarmayan etmeyen 2 faz işletme örneğidir. Sektörün 2 faza geçiş konusunda bir direnç gösterdiğini gördük. Çevre Bakanlığı’nı sektörle bir araya getirdik. Çevre Bakanlığının ‘işletmeleri kapatan bakanlık’ imajı ortadan kalktı.”

DESTEK GELİYOR

Mustafa Tan Aralık ayı gibi çıkmasını öngördükleri yeni düzenlemeye göre Tarımsal Destekleme ve Yönlendirme Kurumu aracılığıyla Tarım Bakanlığı’nın, 2 faza geçişte 100 bin avroya kadar destek verileceğine inandığını söyledi. Bakanlıkların destekleme modeline sıcak baktıklarını savunan Tan, yeni düzenlemede 3 faz işletmelerede dayatmada bulunulmayacağını ancak belirli depolama koşulları getirileceğini kaydederek şunları söyledi;

“Tavan rakam olarak 200 bin avroluk maliyete yüzde 50 destek verilmesi öngörülüyor. Türkiye’deki, prina tesisleri de bu konuda desteğe açık olduklarını ifade ettiler. UZZK’nın bu konudaki gayretleri sonuç verdi ve sektör mucizei bir şekilde biraraya geldi. Konsey her 2 bakanlığın da takdirini kazanmıştır. Sektörün tüm bileşenleri, UZZK çatısı altında

ORTAK AKIL’IN 8. DURAĞI ÇANAKKALE

Zeytin ve zeytinyağı sektöründeki sorunlara ortak akıl ile çözüm yolları bulmak ve sektörde güç birliği oluşturarak çözüm yollarını hayata geçirmek amacıyla Zeytindostu Derneği tarafından organize edilen Ortak Akıl ve Güçbirliği toplantılarının 8.durağı Çanakkale’nin Ayvacık İlçesi’ne bağlı Gülpınar Beldesi oldu.

Gülpınar Belediyesi’nin ev sahipliğinde, Dizem Zeytinyağları’nın koordinasyonuyla düzenlenen toplantıya Çanakkale Bayramiç İlçesi Kaymakamı Osman Yenidoğan, Ayvacık Belediye Başkanı Mehmet Ünal Şahin, Gülpınar Belediye Başkanı Recep Şahin, Ayvacık Tarım İlçe Müdürü Vural Keskin’in yanı sıra, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkan Vekili ve Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği (EZZİB) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Nedim Güreli, EZZİB Yönetim Kurulu Başkan Vekili Mustafa Gökalp, Zeytindostu Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Metin Ölken, Başkan Vekili Mustafa Alhat, Yönetim Kurulu Üyeleri Semra Kara, Zeynep Aktürk, Ahmet Ertür, Özden Çakır ve Abidin Tatlı ile çok sayıda sektör temsilcisi katıldı.

Toplantıda, dünyada ve Türkiye’de zeytinciliğin son durumu, Çanakkale’de zeytinciliğin durumu ve Ayvacık’ta organik zeytin ve zeytinyağının gelişimi, 2010-2011 sezonu rekolte beklentileri, çevre sorunları ve yeni zeytinyağı kodeksi değerlendirildi.

ÇEVRE SORUNLARI TARTIŞILDI
Toplantının ikinci bölümünde sektörde yaşanan çevre sorunları tartışıldı. Karasu konusunda yaşanan gelişmeler hakkında bilgi veren Zeytindostu Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Ahmet Ertür, Çevre Bakanlığı’nın sektörün konuya bir çözüm bulamaması durumunda çok ağır yaptırımları uygulamaya başlayacağını söyledi. İki ve üç fazlı sistemler konusunda süren tartışmalarda gelinin son noktayı özetleyen Ertür, şu bilgileri verdi:

“Bundan sonra kurulacak fabrikalarda 3 faza izin verilmeyecek. Zeytinyağı fabrikaları için yeni yatırım teşviğini de bundan böyle görmeyeceğiz. Lagünlerini Bakanlığın istediği kriterlere uygun olarak yapan mevcut 3 fazlı fabrikalar çalışmaya bu şekilde devam edebilecekler. Konuyla ilgili bir diğer gelişme de bugüne kadar zirai kalkınma programları ve teşviklerden faydalanamayan pirina fabrikaları için özel bir teşvik çıkarılmasının gündemde olması. 3 fazla çalışan ve karasu konusunda çözüm arayan fabrikalar için de umut var; çok önemli projeler üretiliyor, yeter ki Bakanlık bundan sonra bu projelere daha ciddi yaklaşsın.”
Zeytin Ağacı

YORGANCILAR: “ÇEVRE BAKANLIĞI’YLA ZEYTİN KARASUYU VE AMBALAJ ATIKLARI KONULARINDA GÖRÜŞTÜK”

Ege Bölgesi Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Ender Yorgancılar, Çevre ve Orman Bakanlığı ile sanayicilerin en fazla zorlandığı mevzuat, atık yönetiminden, zeytin karasuyuna, ambalaj atıklarından, OSB’lere kadar bir çok konunun bire bir ve yazılı olarak görüşüldüğünü söyledi.

Ege Bölgesi Sanayi Odası Meslek Komiteleri ikinci ortak toplantısı ekonomi değerlendirmesine sahne oldu. Göreve geldikleri şubat ayından bu yana yaptıkları çalışmalar hakkında bilgiler veren yorgancılar, sanayicilerin en fazla sıkıntı yaşadıkları konulardan olan zeytin karasuyuyla ilgili olarak Çevre Bakanlığı’na görüşlerini ilettiklerini anlattı.

Özellikle içinde bulunulan süreç itibariyle her an ekonomideki gelişmeleri takip ettiklerini belirten EBSO Yönetim Kurulu Başkanı Yorgancılar, göreve geldikleri Şubat ayından bu yana gerek meclis toplantıları gerekse kurumlarla yapılan toplantılar ve davetli oldukları platformlarda güncel ekonomik konuları dile getirdiklerini anlattı.

KRİZ BİZİ DE ETKİLEDİ

Dünyadaki genel ekonomik krizden etkilenen reel sektörde 2008 yılının son çeyreğinden bugüne kadar 10 ay boyunca olumsuz tablo çizen rakamların son 3-4 aydır toparlanma sinyali verdiğini hatırlatan Ender Yorgancılar, geçen yılın Haziran ayına göre sanayi üretiminin yüzde 9.7, imalat sanayi endeksinin de yüzde 10.6 düşüş gösterdiğini ifade etti. Yorgancılar, şunları söyledi:

“İmalat sanayi kapasite kullanımı da, Eylül ayında yüzde 79,8 oranında gerçekleşirken, Haziran ayını yüzde 72,7, Temmuz ayını yüzde 72,3 ile kapatmıştır. Gerilemedeki en önemli etken, aylardır süregelen iç pazardaki talep yetersizliğidir.

Sanayicinin cirosu Eylül ayında yüzde 14,5 artarken, Haziran ayında, geçen yılın aynı ayına göre %9,7 azalmış, en yüksek düşüş %46 ile ana metal sanayide gerçekleşmiştir. Sanayideki sipariş endeksi yüzde 6,8 oranında arttığı Eylül ayından sonra, Haziran’da geçen yılın aynı dönemine göre %15,3 azalmıştır.

Gerileyen üretim, daralan kapasite sonrasında istihdamın da aynı kalmasını beklemek mümkün değildir. Son açıklanan Mayıs 2009 dönemine göre, işsiz sayısı 3.3 milyonu aşarken, işsizlik oranı yılın en düşük seviyesine, yüzde 13.6’ya gerilemiştir. Eylül ayında söz konusu oran yüzde 10,6 idi. Mevsimsel durumu gözardı ederek, son 3 aydır düşen oranı işsizlik azaldı diye değerlendirmek büyük hatadır.”

Zeytin Ağacı Dergisi

Zeytin ve zeytinyağı sektörünü tanıyan herkesin bildiği üzere, zeytin karasuyu son dönemde, sektörde en çok tartışılan sorunların başında geliyor. Konu meclis komisyonlarının ziyaretleri sırasında düzenlenen sektör toplantılarında sık sık görüşüldü. Hatta bu konuda 100 bin YTL’ye yakın para cezasıyla yargılanan tesis sahipleri bile vardı. Zeytin karasuyunun çevreye deşarjı kanunla yasaklanmış. Çevreye direk deşarj edilen karasu, boşaltıldığı ortama ciddi zarar veriyor. İşte sıkıntıda tam bu noktada ortada çıkıyor. Firmaların, karasuyu bünyelerinde tutmalarının zorluğu ve 3 faz çalışan firmalar için de 2 faza dönmenin maliyeti zaten mevcut piyasa ve pazar koşullarında birçok sıkıntıyla boğuşan şirketleri daha da kilitleyen bir hale sokuyor. Bu noktada çevre bilinci yeteri kadar oturmamış bazı firmalar karasuyu illegal bir şekilde doğaya boşaltabiliyorlar.

İşte, haberimize konu olan sistemin mucidi olan Yağız Alp Aksoy da 5 yıl önce, İzmir-Urla da çevreye karasu deşarjına şahit olunca bu sorunun çözümüne yönelik araştırmalara girişmiş. Sözün özü, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü’nde genetik okuyan 3. sınıf öğrencisi Aksoy, zeytinyağı üreticisi firmaların kabusu olan zeytin karasuyu sıkıntısına geliştirdiği ve patentini aldığı projeyle derman oldu. Aynı zamanda bir madencilik firmasının ar-ge grubunda yer alan Alp Aksoy 22 Ocak’ta patentini aldığı projeyi, içlerinde makine, maden ve ziraat mühendislerinin de yer aldığı bu ekiple birlikte kapsamlı bir çalışmanın sonunda tamamlamış. Aksoy’un projesinin özelliği ise firmaları 2 faza dönmenin maliyetinden kurtarıyor olması. Şimdi, bu yeni sistemin detaylarını Yağız Alp Aksay’dan öğrenelim.

Bu projenin ortaya çıkışı nasıl oldu?

Aslında ilk fikrin ortaya çıkışı şöyle oldu. Urla’da yazlığımızın olduğu yerde gezerken bir koku geliyordu insanlara. Hani bu nedir, diye araştıra araştıra karasuya geldik. Ben bunu bir gördüm, Urla’da bu atığı etrafa atıyorlardı. Arıtmaları olmadığı için çevreye deşarj ediyorlardı. Zaten bu birazda saklanan bir konudur. Çok popüler ve konuşulan bir konu değildir bu. Kimse konuşmak istemez. Oradan fikir ortaya çıktı. Sonra laboratuar ortamında ne yaparız diye başladık. Niye arıtılamıyor, arıtılsa niye kullanılamıyor gibi sorulardan yola çıktım. 4 yılda ortaya çıkmış bir proje bu. İlk 3 senesinde laboratuar ortamında sonuç aldığımız fakat endüstriye geçiremediğimiz kısım, projenin patentini aldığımız kısmı ise tamamen endüstriye yönelik olan kısmıydı. Şu andan sonraki aşama tamamen sanayiye geçiş aşaması

Zeytin karasuyunun, atık mı yoksa “artık mı” olduğu tartışılıyor. Özellikle 3 faz çalışan işletmeler için çözülmesi gereken önemli bir sorun. Sizin sisteminiz bu sorunun çözümüne nasıl katkı sağlıyor?

Ben 4 senedir bu proje üzerinde çalıştığım için genel sıkıntıları biliyorum. Şu an fabrikaların yaşadığı 2 çelişki var. Birincisi yasadan dolayı doğaya atamadıkları karasuyu ne yapacaklar. İkincisi 2 faz sistemde karasu çıkmıyor. Yalnız 3 fazdan 2 faza geçtiklerinde yüzde 25 oranında bir maliyet ortaya çıkıyor. Bu 2 soruyu ben projede çözüyorum. Dolayısıyla 3 faz çalışan işletmeler için yaptım ben bunu. Ben projemde vakumlu tambur filtre sistemi kullandım. Vakumlu tambur filtre sistemine çok özel karakterize edilmiş zeytin karasuyunun içerisinde ki zehirli maddeleri, organik bileşikleri, antioksidanları absorve edecek şekilde modifiye edecek zeoliti, tambur filtre etrafına kaplayıp, bir absorpsiyon ve filtrasyon işlemleriyle, zeytin karasuyundan Çevre ve Orman Bakanlığı’nın deşarj standartlarına uygun hatta altında bir su elde ettim. Peki, kalan atık ne oluyor? Bu çok önemli. Atık diyemeyiz aslında ona. Çünkü karasuyun içindeki yağıda zeolit absorve ettiği için, zeolitle karasu karışımı zaten katı atıkla kalıyor. Ve sanayide hammadde olarak inanılmaz değerli hale geliyor. Biz bunun da analizlerini yaptık. Mesela yem sanayinde en fazla mısır enerji verir. 2200 kilo kaloridir. Bizim elde ettiğimiz hammadde 2700 kilo kalori olarak çıktı. Ya da gübre olarak da kullanabilirsiniz. Zaten zeolit tek başına hem gübre, hem tarımda hem yem sanayisinde kullanılan bir madde. Karasuyun içinde ki maddeyi biraz daha seyreltip sıfır atıkla projeyi bitirmiş oluyoruz.

PROJENİN ORJİNALLİĞİ ZEOLİTTE SAKLI…

Vakumlu tambur filtre sistemi nedir?

Vakumlu tambur filtre dediğimiz sistem şu. Bir havuz düşünün havuzun içinde bir silindir olduğunu düşünün. Ben havuzun içerisine ön filtrasyondan geçmiş karasuyu basıyorum. Havuzun içine karasuyu bastıktan sonra zeolit tambur filtre dönmeye başlıyor. Tanbur filtre vakumlu olduğu için zaten filtrenin ortası boş. Orada vakum pompası çalışıyor. Vakum pompası karasuyu zeolitten geçirerek ortada arıtılmış suyu biriktiriyor. Daha sonra su dışarıya toplama tankına alınıyor. Kalan atık, sıyırıcı bıçakla sıyrılıyor. Sistem böyle çalışıyor. Zaten bu sistem bilinen bir sistem. Projenin özgün olan tarafı kullanılan zeolitin daha önce hiç çıkılamayan bir modifikasyon seviyesine çıkıp, yüzde 99’larda bir zeolit kullanılması, tamamen endüstriyel olması ve kullanılan yöntemin tambur filtre ve zeolit çözeltinin bir arada kullanılması projenin orjinalliğini ortaya koyuyor.

Projenin orijinal yanının üzerinde duralım, o noktayı biraz açalım.

Bu projede zeolit ve yöntem çok orjinaldir. Çünkü daha önce karasuyun arıtımına yönelik birçok çalışma yapıldı. Ama hala mevcut durumda hiçbir fabrikada yoktur bu sistem. Öncelikle bu projenin patentli olduğunu söyleyim. Proje 22 Ocak patentlidir. Patenti de şu şekilde aldık. Yöntem patentini aldık. Dediğim gibi yöntem orijinal. Vakumlu tambur filtreye modifiye edilmiş zeolit bağlanması sistemi bana ve beraber çalıştığımız madencilik firmasının ar-ge ekibine aittir. Patent benim elimde bulunuyor. Ayrıca yöntem dışında kullanılan zeolit, sıradan bir zeolit değildir. Türkiye’de çıkılabilecek en yüksek modifikasyon seviyesine çıkan çok özel bir zeolittir. Yine de fizibiletisine de girmek istiyorum. Projeyi diğerlerinden ayıran bir diğer farkta çok fizibil olmasıdır. Bu projeyi sanayide uygulamak için mesela 6 bin metreküplük bir havuzu olan bir zeytinyağı tesisini ele alalım. Sezonluk 6 bin metreküp karasu açığa çıkıyor. Bunu 1 ayda arıtacak bir tambur filtrenin kurulması 25 bin YTL’dir. Ve başka hiçbir maliyet yok. 25 bin liralık tambur filtreyi 1 kez alacak. Biz zaten proje patentten geçtikten sonra kendi tambur filtremizi kendimiz üretmeye başladık. Çünkü proje üzerine çalışan ar-ge grubumuzda makine mühendisi arkadaşımız da var. İtalya’dan gidip makine almak yerine, kendi makinemizi çok daha az maliyetle yapmayı düşünüyoruz. Bir tane prototip yaptık.1 metrekarelik. Paslanmaz, 10 sene rahatlıkla gidecek özellikte.

strong>2 FAZA DÖNME KONUSUNDA ÇEVRE VE ORMAN BAKANI’YLA GÖRÜŞECEĞİZ… AĞUSTOSTA İŞ BİTECEK

Makineler nerede bulunuyor?

İki makine ürettik. Biri sponsor olan madencilik grubunda mevcut. Bu makinelerden bir tanesi de projeye destek veren bir zeytinyağı firmasında var. Biliyorsunuz ki bu sene zeytinyağcılar için son seneydi. 2 faz sisteme dönmek zorunda bırakılıyorlardı. 2 faz sisteme dönmeden ki biz Çevre ve Orman Bakanı ile de randevu almak üzereyiz. Bizim projemizde çıkan atık çevre deşarj standartlarının çok altında olduğundan 2 faza dönmelerine hiç gerek kalmadan Ağustosta ayında bu işi bitireceğiz ve tüm fabrikalarda bunu kullanılabilir hale getireceğiz. Şu an patentli de olduğu için uygulamaya geçmesi an meselesi.

Sektörden ilgi geldi mi projeye?

Çok fazla ilgi var. Özellikle Edremit Ticaret Borsası, Muğla, Bursa ve Ege Bölgesinden çok fazla talep var şu an. Tabi şu an için seri üretimde olmadığımız için sadece yüz yüze görüşmek için çağırıyorlar. Zaten sanayicilerin tepkisi projenin tamamen endüstriyel ve kullanılabilir olduğu yönünde. Bunun dışında işletmeler, projenin maliyetinin az ve tamamen fizibil olduğunu kendileri de görüyorlar.

Büyük bir fabrika düşündüğünüz zaman ki bunlar mallarını İtalya, İspanya gibi ülkelere malını ihraç ediyor. Ancak 3 fazdan 2 faza geçtiğiniz zaman ekonomik olarak her sene yüzde 20 geridesiniz. Sürekli geridesiniz. Çünkü 3 fazda atıyorum 100 litre alırken 2 fazda çok düşecek bu, 75’e düşecek. Çok ciddi bir rakam. Zaten yeni politikalarla zeytinciler biraz daha sıkışık durumdayken, 3 fazdan 2 faza geçmeyle iyice zor duruma düşecekler. Özellikle küçük ölçekli fabrikalar bu sistem için çok fazla zorlanacaklar. Bunun yerine sadece ilk maliyeti olan 25-30 bin YTL gibi bir maliyeti olan bu sistemi getirerek, 3 fazı kullanarak 10 sene boyunca devam edecekler.

YILLIK KARASUYUN HEPSİ SUYA DÖNSE ANKARA’NIN SU SIKINTISI BİTER

Sistem kullanıldıktan sonra ortaya çıkan geri dönüşüm nerelerde kullanılabilir?

Biliyorsunuz son yıllarda küresel ısınmanın getirdiği en büyük problemlerden birisi susuzluk. Projemizde ki arıtım sonucunda karasuyun yüzde 80’ni kullanılabilir hatta içilebilir su olarak açığa çıkıyor. Bırakın içmeyi, içmeye lüzum yok yılda 2 milyon ton çıkan bir atığın hepsini suya dönüştürdüğünü bir düşünün. 1.6 milyon ton su demek ki bu Ankara’ya ihtiyacı olan suyu sağlar. Bu su tarımda, yıkamada, her alanda kullanılabilir. Çıkan çok yüksek miktarda temiz suyun kullanılması gerektiğini düşünüyorum.

Bu sistemden sağlanan geri dönüşümü yemde kullansalar çok daha fazla ekonomik gelir elde ederler. Ama ben uğraşmayım diyen olursa da gübre olarak rahatlıkla kullanılabilir.

Yaptığım ön çalışmayı anlatayım. Bazı deneyler yapmıştım. Karasuyu belli oranlarda yüzde 70, yüzde 50, yüzde 30 ve hiç arıtmadan toprağa verip deney yaptım. Mesela hiç arıtma yapmadan karasuyu toprağa verdiğimde 3 gün içerisinde mısırların öldüğünü gördüm. Yani mısır tohumu ektim. Kimisi hiç çıkmadı. Çıkanlar 3 gün içinde öldü. O yüzden karasu bu haliyle belki böcek ilacı olarak kullanılabilir ama böcek dışında daha neleri öldürebilir bilemeyiz. Çünkü zeytin karasuyu bulunduğu yerde oksijeni hızla tüketme eğiliminde. Oksijeni hızla tükettiği için sadece toprağı değil çevrede yaşayan herkesi, dereye mi verdiniz, balıkları da öldürüyor. Deşarjı da o nedenle yasak..

ZEOLİT NEDİR?

Zeolitler, milyonlarca yıl önce volkanik küllerin su ortamında değişime uğraması sonucunda oluşan doğal minerallerdir. Zeolit mineralleri, birbirine oksijen atomlarını paylaşarak bağlanan tetrahedral Al04 ve Si04’in sınırsız uzayabilen üç boyutlu ağından oluşan aluminosilikot yapıdadır. Yapıları bal peteği kafese benzeyen, değişebilir katyonlar ve su ihtiva eden mikro gözenekli malzemelerdir. En yaygın olarak kullanılan zeolit grubu klinoptilolittir.

Zeolitlerin önemli özellikleri şunlardır:

-Katyon değişim özelliklerinden dolayı tarımda toprak düzenleyici olarak su, gaz ve benzeri kirlilik arıtımında ağır metal iyonlarının giderilmesinde yaygın olarak kullanılmaktadırlar.
-Zeolitler, gözenekleri bal peteğine benzeyen mikro gözenekli malzemelerdir. Bazı maddeler bu gözeneklerin içine girebilir, bazıları giremez. Bu özellik zeolkitlerin seçimli absorbsiyon moleküler elek ve katalitik kullanım alanları gibi uygulamalarda değerlendirilmesini sağlar.
-Hayvan yemi katkısı uygulamaları için iyi bir pellet bağlayıcı ajan olarak kullanılırlar.
-Zeolitler bazı mikotoksinleri bağlayabilme özelliğine sahiptirler ve bu yönleriyle yem ve gıdalarda toksin bağlayıcı olarak kullanılırlar.

Nem ve koku adsorpsiyonu özellikleri ile zeolitler, evsel ve diğer uygulama alanları, ahırlar ve evcil hayvan altlığı gibi ortamlarda amonyumun giderilmesi için kullanılırlar. Modifikasyon sonucu aktive edilmiş zeolit bileşikleri anti bakteriyal, anti milrobiyal ve benzeri birçok alanda kullanılırlar.