Çanakkale Küçükkuyu’dan, sanayici Semih Zahit Sözen, bir süre önce gönderdiği elektronik postada, “ İyi çalışmalar” diledikten sonra, özetle şunları yazmıştı:

“Yasar Bey adım Zahit Sözen; tesadüf eseri yazdığınız yazınızı gördüm, ‘Promosyonun böylesi’ başlıklı, bu yazıdan dolayı size teşekkür etmek istedim ve beni yanlış anlamazsanız sizden adres bilgilerinizi rica edeceğim. Sattığımız ürünlerden göndermek istiyorum. Çobanın armağanı çam sakızı, bizim de zeytinyağı… Umarım kabul edersiniz. Zahit Sözen Küçükkuyu- Çanakkale.”
Tabii ki bu arada telefon numarası ile adresi atladım…

YANIT VEREMEDİM

Çanakkale Küçükkuyu’dan, zeytin ve zeytinyağı üreticisi Semih Zahit Sözen’in kibarlığına aynı şekilde karşılık veremedim, yani ne mektup gönderebildim, ne de telefonla arayıp hal ve hatırını sorduktan sonra teşekkür edemedim…
Bazen böyle özürlü oluyorum…

Belki de, “hediye” ve “armağan” kelimelerine sinirlendiğim için böyle davranıyorum…
Zamanımızda öyle modern dilenciler ve avantacılar var ki, 24 saat yazsam, örnekler versem bitiremem…

Ben “görgüsüzlük” ve de “terbiyesizlik” kadar, “açgözlülüğün” bir başka türlüsünü Akhisar’daki “Zeytin Hasat Şenlikleri” sırasında gördüm, yaşadım.

AKHİSAR’DA YAĞMAYI GÖRDÜM

Alhatoğlu Zeytinyağı Dolum Tesisleri’nin resmi açılış töreni sırasında, Baba Hüseyin, Anne Hatice Alhat ile tesislerin yöneticileri Mustafa- Alper Ahlat kardeşlerin, koli koli ikramları adeta yağmalanmıştı…

Reklâmı en iyi şekilde beceren ve bu sayede özellikle son yıllarda dev adımlar atan ve de zeytin sektörüne de giren “Keskinoğlu Şirketler Grubu”nun yaptıklarına ise değinmek istemiyorum…
Sadece ve şimdilik “Aman dikkat!” demekle yetiniyorum…

Akhisar’da çok iyi ev sahipliği yapan Akhisar Ticaret Borsası Başkanı Emin Demirci ve Yönetim Kurulu ile Akhisar Ticaret Borsası Genel Sekreteri Gökben Dikil Altaş’a teşekkür de etmiştim…

Bu kadar lafı neden mi ettim?

Ben de, Çanakkale Küçükkuyu’dan, zeytinci Semih Zahit Sözen gibi internette dolaşırken, zeytinyağının ucuzlayacağı haberini gördüm.
Merakla okudum…

Konu bu yılki Ayvalık Zeytin Hasadı Günleri ile ilgili idi… Buruk başlamış, buruk bitmiş.
Ve de “Basının etkin isimleri” Ayvalık’a akmışlar…
İsimleri yoktu…

Ama benim bildiğim “etkin isim” dedikleri, basının avantacıları, “Bunlar ne yapıp ederler, kendilerini davet ettirirler. Yerler içerler, ‘Sizden büyüğü yok!” derler ve de altlarında çalışanları üç kuruşa koşturturlar…

Yani reklâmcıdırlar… Eyyamcıdırlar.

Ama basında, gerçek çalışanların ve emekçilerin yanda hiç ama hiçbir etkinlikleri yoktur…
Herhalde bunlar çok etkin isimler ki, Ayvalık’ın “reklâm amaçlı” zeytin hasadı günlerinden hiç ama hiç kimsenin, pardon birkaç kişinin dışında haberi yok…

Ben tek bir soru soracağım?

Acaba bu sektörün en önemli kişilerinden, kendisiyle bakanların bile tartışmaya giremediği Ali Nedim Güreli, neden Akhisar’daki şenliklerde ön sırada idi…
Belediye başkanlığı yapmış, o şehrin insanı yerlisi, neden Akhisar’a öncelik tanımıştı?
Ya da bana öyle gelmişti…

Nedeni basit, “Bilenle bilmeyenler” ya da “Önce ben, sonra üretici”, veya “Önce can, sonra canan” diyenlerle, menfaatleri ve reklâmları peşinde koşanlarla, gerçek üretici ve tüketicinin yanında olanlar, Türkiye’yi dış pazarlarda tanıtanlar karşı karşıya geliyorlar…
Benim bu yazıdan çıkardığım, etkin olduklarını sananlar, kendilerini “etkin” olarak tanıtanlarla “kandırmaca”da işbirliği içinde olduklarıdır.
Halkı kandırıp, “ucuzluktan” şundan bundan söz ederek, halkı kandırmak, akşamları birlikte göbek atmalarıdır.

İŞTE GERÇEK

Türkiye, son 10 yılda zeytinciliğe büyük yatırımlar yaptı. 2000 yılında 90 milyon olan zeytin ağacı varlığımız, 2011 yılında 170 milyona ulaştı. Türkiye şu anda dünya ikincisi olduğu sofralık zeytin üretiminde dünya birinciliğini hedefliyor. Türkiye 2010-11 sezonunu 126 milyon 798 bin dolarlık sofralık zeytin ihracatı ile tamamlarken, 2011-12 sezonunda yüzde 40’lık artışla 175 milyon dolarlık sofralık zeytin ihraç etmeyi hedefliyor.

İşte gerçek bilgiler bunlar…

Devamı da var:

Yeni girdiğimiz 2011/12 sezonunda sofralık zeytin ihracatçıları yüzde 40’lık ihracat artış hedefi koydular.

Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Emin Demirci, Türkiye’nin sofralık zeytin rekoltesinin 400–450 bin ton arasında gerçekleşmesini beklediklerini, ihracat hedeflerinin ise 110 bin ton karşılığı 175 milyon dolar olduğunu kaydetti.

ANAYURT TÜRKİYE

Türkiye’nin zeytin ve zeytinyağının Anayurdu olduğunu belirten Demirci, “2011/12 sezonunda üreticinin ve ihracatçının yüzünün güldüğü bir sezon olması için çalışıyoruz. Yeni dikilen zeytin ağaçları önümüzdeki yıllarda daha fazla ürün verecek ve Türkiye 800 bin ton sofralık zeytin üreten bir ülke olacak. Bu rekoltenin iç piyasada tüketilmesi mümkün değil o nedenle ihracata yoğunlaşmamız gerekiyor. Zeytinyağına verilen desteğin sofralık zeytine de verilmesini ve zeytin üreticisine rekabet avantajı sağlanmasını istiyoruz” diye konuştu.

HEDEF PAZARLAR

Zeytin ve Zeytinyağı Tanıtım Komitesi Başkan Vekili Davut Er ise, Türkiye’nin sofralık zeytin ihracatında güçlü olduğu Romanya, Almanya, Irak gibi ülkeler ile hedef pazar olarak belirledikleri İngiltere, Rusya, İran gibi ülkelerde 2012 yılında tanıtım çalışmalarına ağırlık vereceklerini ve bu pazarlardaki konumlarını güçlendirmek istediklerini söyledi.

Türkiye’de son 10 yılda dikilen zeytin ağaçlarının ürün vermeye başlaması ile birlikte önümüzdeki yıllarda zeytinyağı üretiminin 600 bin ton, sofralık zeytin üretiminin ise 800 bin tona çıkacağını anlatan Er, “İhracatta yeni pazarlar, yeni müşteriler akşamdan sabaha kazanılmıyor, bir alıcıya mal satmak bazen yıllarca çalışmayı gerektiriyor. O nedenle ZZTK olarak bugünden gelecek yoğun rekoltenin ihracatı için pazarlama stratejileri geliştiriyoruz” dedi.

5 KAT ARTTI

Türkiye’nin özellikle yeşil zeytin ihracatında önemli bir pazarı olan İran’da sofralık zeytin ithalatına uygulanan vergilerin 2009 yılından bu yana 5 kat artması sofralık zeytin ihracatçıları açısından ciddi zorluklar oluşturuyor.

Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Kadri Gündeş, “Ekonomi Bakanlığımız bu konuda İran’la görüşüp gümrük vergilerinin eski seviyelerine inmesini sağlarsa Türkiye sofralık zeytin ihracatında İran daha güçlü konuma gelir. Bugün ihraç ettiğimiz ürün miktarı kadar bir gümrük vergisi karşımıza çıkıyor bu da İran’a sofralık zeytin ihracatının istenen seviyelere ulaşmasına engel oluyor” diye konuştu.

ALMANYA BAŞI ÇEKİYOR

Türkiye, 2010/11 sezonunda 126 milyon 798 bin dolarlık sofralık zeytin ihraç ederken bu ihracatın 102 milyon 310 bin dolarlık kısmı siyah zeytin, 24 milyon 490 bin dolarlık bölümü yeşil zeytin ihracatından oluştu.

Almanya 28 milyon 985 bin dolarlık siyah zeytin, 6 milyon 5 bin dolarlık yeşil zeytin ithalatı ile Türkiye’nin en gözde alıcısı oldu. Türkiye’nin sofralık zeytin ihracatının yüzde 28’i Almanya’ya gerçekleştirildi.

Sofralık zeytin ihracatında Türkiye’nin geleneksel ihracat pazarlarından Romanya’ya ise 19 milyon 292 bin dolarlık siyah zeytin ve 1 milyon 237 bin dolarlık yeşil zeytin ihracatı gerçekleştirildi.

Türkiye’nin sofralık zeytin ihracatında son yıllarda güçlendiği ve hedef pazarları arasında yer alan Irak’a ise 13 milyon 537 bin dolarlık siyah zeytin ve 4 milyon 902 bin dolarlık yeşil zeytin gönderildi. Türkiye geçtiğimiz sezon 77 ülkeye siyah zeytin ihraç ederken, yeşil zeytin ihraç ettiği ülke sayısı 69 oldu.

Benim merak ettiğim; davetlerde yiyip içenler, bir yazı ile olayı geçiştirip, kendilerini “etkin ve önemli kişi” görenler, neden bu tür haberleri okuyucuları, ya da insanlarımızla paylaşmıyorlar…

“Ne kadar köfte o kadar ekmek!” mi demek istiyorlar?

Artık doğruları ve doğru, samimi insanları görme zamanı geldi ve geçiyor…

Beynimize kazınan bazı “marka” diye geçinen isimleri de silmemiz, her şeyde olduğu gibi “silbaştan” yapmamız kaçınılmaz görünüyor.

ÇİFTÇİNİN DURUMU

Bu arada, “çiftçinin durumunu” Prof. Dr. Tayfun Özkaya’nın kaleminden sizlerle paylaşayım.

Özet şu: Girdiler pahalanıyor, ürünler para etmiyor…

Yeri ve zamanı değil ama önemli…

“Bilmiyorum, duymadım” demek, hepimizi zarara uğratır…

Unutmayalım, “bizim sektörün dışında” diye düşünürsek, “Bugün sana, yarın bana!” acı gerçeği hortlar…

Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi’nden Prof. Dr Tayfun Özkaya şunları söylüyor:

Geçen hafta bir televizyonda tarım programında konuk idim. Çiftçiler telefonla bağlandılar. Konuşan on çiftçinin hepsi de satın aldıkları yem, kimyasal gübre, mazot ve tohumun pahalılaştığını, ancak ürün fiyatlarının ya düştüğünü, ya aynı kaldığını ya da artış oranlarının daha az olduğunu söylediler. Durumları her yıl biraz daha kötüye gidiyordu.

Durumu nasıl açıklayacağız?

Örneğin sütü ele alalım. Süt Endüstrisi Kurumu özelleştirildiğinden bu yana çiftçi sütünü satarken nerede ise bir tekel ile karşı karşıyadır. Yani alıcı sayısı çok azdır ve bunların da bir kısmı çok güçlü yabancı şirketlerdir.
Bu duruma iktisatta oligopson deniyor.
Yani az sayıda şirketin alıcı durumunda olduğu bir durum.

Bu durumda şirketler çiftçiye karşı düşük bir fiyatta anlaşıyorlar. Şirketler bu durumda öyle bir fiyat verirler ki bu fiyat onlara en çok kâr sağlasın.
Fiyatı aşırı düşük de yapamazlar. Örneğin maliyetin çok altına.
Bu durumda üretici üretmekten tümden vazgeçer.
Şirketlerin işlediği ürün azalır. Şirketlerin kârları bu durumda da düşer.
Şimdi çiftçilerimiz diyecekler ki süt alım fiyatı maliyetin altına sık sık inebiliyor.
Doğrudur.

Bir kısım üretici sütün bir kısmını kendi tüketimi için de kullanır. Ayrıca danası bazen kâr kalabilir.

Veya çoğu durumda çiftçi kendi emeğine karşılık eline geçen değerin, asgari ücretin bile çok altına düştüğünü görür.

Bu durumda çiftçi aşırı bir emek sömürüsü altındadır.
Bu ek desteklere rağmen fiyat maliyetin altına çok düştüğünde bir noktadan sonra çiftçinin canına tak der ve tüm hayvanlarını kesime gönderip bu işten tamamen çekilir veya sadece ev ihtiyacı için bir inek bırakır.
Bu durumla da geçen yıllar karşılaştık.

Oligopsonun görüldüğü başka ürünlerde de (örneğin tütün) aşırı düşük fiyatlar şirketlerce verilebiliyor.

Tepki olarak üretim iyice düştüğünde ise şirketler aşırı kaçtıklarını görüp fiyatı yükseltebiliyorlar.

Sütte de bu geçen yıl görülmüş idi.
Süt fiyatlarının düşük olmasının temel sebebi süt satıcısı birçok çiftçiye karşı çok az sayıda alıcı şirketin elinde olan ekonomik güçtür.
Yem fiyatlarının aşırı artışı da benzer bir durumdur.

Yem Sanayii özelleştirildiğinde bu defa yem sanayii şirketleri tekele yakın bir ekonomik güç kazandılar. Sonuç olarak yem fiyatları çoğu zaman hızla artarken süt fiyatları buna ayak uyduramamakta hatta gerileyebilmektedir.
Bu durumda çiftçinin bu makastan kurtarılabilmesi için bu şirketlere karşı ekonomik güce sahip olması gerekmektedir.
Bu bazı köylerde kısmen gerçekleşebiliyor.

Örgütsüz çiftçi sütünü 50 kuruşa satarken, bazı süt kooperatiflerimiz ortaklarına sene sonundaki risturnlarla beraber 70 kuruşa yakın fiyat verebiliyorlardı.
Bu kooperatifler yemi de biraz daha ucuza sağlayabiliyorlar.

Bazı kooperatifler ise piyasa fiyatından azıcık fazla fiyat veriyorlar, ancak gelir birikimlerini çiftçiye faizsiz kredi sağlayarak veya kooperatifi büyütmek için kullanıyorlar.
Demek ki örgütlenilirse olabiliyormuş.

SEK gibi kuruluşların özelleştirilmesi çok kötü oldu. Bunlar kooperatifleştirilerek çiftçiye bırakılabilirdi.

TARIM POLİTİKASI

Uygulanan tarım politikasına değinelim.
Süt fiyatları yaz başında yaklaşık 70 kuruşlardan 50 kuruşa düşmüştü. Buna karşılık Tarım Bakanlığınca inek sütü primleri kiloda 4 kuruştan 8 kuruşa çıkarıldı.
Piyasada güçlüler çiftçiden süt alım fiyatından 20 kuruş kırparken devlet buna karşılık sadece 4 kuruş daha verebilmiştir.

Kısacası bu prim politikası bir şeyi çözmüyor. Ödenen primler, içinde çiftçilerin de olduğu vergi ödeyenlerce karşılanırken, şirketler istediği gibi süt fiyatlarını kırpabilmektedirler.
Primler aslında şirketlerin kasasına gitmektedir.

Dolayısıyla yapılması gereken çiftçi lehine bir ekonomik güç yaratmaktır.
Bu kooperatifleri destekleyerek olabilir. Hatta bazı bölgelerde SEK gibi bir kuruluş doğrudan alım bile yapabilir.

İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ

İzmir Büyükşehir Belediyesinin bir kooperatiften süt alarak okullarda çocuklara dağıtması da başarılı bir politikadır.

Hem kooperatifler (yani çiftçiler) desteklenmektedir.
Hem de süt içemeyen çocuklar daha iyi beslenmektedir.
Bu uygulama ile çiftçi lehine ekonomik güç yaratılmaktadır.
Bu politikanın bütün Türkiye okullarında uygulandığını düşünün.

Sütün süt tekellerinden değil, kooperatiflerden veya doğrudan çiftçiden alınması koşuluyla, çiftçi eline geçen fiyatı yükseltecektir.

MÜDEHALE

Tarım Bakanlığının süt için bir müdahale kurumu yaratacağını haber aldık. Ancak uygulanacak mekanizmanın gene prim benzeri olacağı söyleniyor.

Bu durumda çiftçi lehine fiyatlarda bir gelişme beklemek çok zor olacaktır. Çok yüksek primler uygulanırsa (olmaz ya) bu durumda, uygulandığı sürece çiftçinin geliri belki artabilir.
Muhtemelen artmayacaktır.

Çünkü şirketler artan prim kadar fiyatları kırpabilir.

Bu durum ABD’de yaygın rastlanılan bir durumdur. ABD’de birçok üründe şirketlerin alım fiyatları çiftçinin maliyetinin altındadır. Açığı devlet primleri kapatır.
Ancak ABD devletinin mali olanakları çok daha fazladır. Buna rağmen bu desteklerin de çoğu sadece çok büyük üreticinin eline geçer.

Çiftçilerin çoğu desteklerden hiç yararlanamaz. Türkiye’de süt için daha yüksek primlerin uygulandığını varsaymaya devam edelim. Yüksek primler devletin başka alanlarda yapacağı desteğin düşmesine neden olacaktır.

Örneğin buğdayda, mazotta veya tarım sigortasında zaten pek işe yaramayan destekler iyice azaltacaktır. Bu da küçük bir battaniye ile herkesi örtmeye benzeyecektir. Battaniyeyi bir yere çekerseniz diğerleri açıkta kalacaktır.

ALDATMACA

Prim politikası bir aldatmadır. Gerçekten çiftçi lehine bir tarım politikası çiftçiyi ve örgütleri olan kooperatifleri güçlendirerek olur. Uygulanan politikalar ise daha çok süt sanayini desteklemektedir.

Uzun vadede ise hayvancılığın GDO’lu ithal yoğun yeme değil, meraya dayalı olarak yapılabilmesi düşünülmelidir.
Bu ise çok büyük bir mera ıslahı atılımını gerektirir.
Şu anda GDO’lu yemlerle beslenen ve merada çok otlayamayan hayvanların ürünleri sağlıklı da olamıyor.

Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi (UZZK) Başkanı Mustafa Tan, Türkiye’nin zeytin ve zeytinyağında artık ”Şampiyonlar ligi”nde oynadığını söyledi.

zeytinagacidergisi.com

Tan, Ayvalık Zeytin Hasat Şenliği’nde yaptığı konuşmada, şenliğe bu yıl en üst düzeyde ulusal ve uluslararası katılımcılar olduğunu belirtti.

Türkiye ve dünyada Ayvalık zeytininin ve zeytinyağının tanınması açısından çok önemli bir etkinlik gerçekleştirdiklerini ifade eden Tan, ”Türkiye de artık ‘şampiyonlar ligi’nde oynuyor. Bunu bilmeliyiz. Eskiden kendimiz çalar, kendimiz söylerdik ama artık uluslararası platformda yarışıyoruz. Önemli bir müjde vermek istiyorum; Türkiye, İspanya, İtalya, Yunanistan, Tunus ve Suriye’nin arkasındaydı ama şimdi onların önüne geçtik” diye konuştu.

Tan, zeytinyağında 191 bin ton rekolte ile bu yıl iki basamak birden atlayarak dünya dördüncüsü olduklarını belirterek, şunları kaydetti:

”Sofralık zeytinde ülkemiz birinciliğe ulaştı. Hedeflerimize erkenden ulaşmaya başladık.
Türkiye, emin adımlarla ilerliyor. Bütün ürettiğimizi tüketecek potansiyelimiz var. Tüketimi de artırmak durumundayız. Daha önceleri, zeytin hasadında bir yıl ürün vardı, diğer yıl yüzde 70-80 oranında yoktu. Bu makas daraldı, yüzde 6 ile 19 aralığına düştü.”

Şenliğe, iş adamı Tuncay Özilhan ve sinema sanatçısı Tuncel Kurtiz de katıldı.
zeytinagacidergisi.com

7. AYVALIK HASAT ŞENLİĞİ YİNE ÜNLÜ İSİMLERİ AĞIRLAYACAK

7 Yıldır düzenlenen Ayvalık Zeytin Hasat Şenlikleri’nde bu yıl da ünlü simalar yer alacak. TOBB Başkanı Hisarcıklıoğlu ve UZK İcra Direktörü Jean Barjol katılımı beklenenler arasında…

zeytinagacidergisi.com

Balıkesir’in Ayvalık ilçesinde bu yıl 7’si düzenlenecek olan Ayvalık Hasat Günleri ilçe merkezinde bulunan Cumhuriyet Meydanına kurulacak Ayvalık Zeytinyağı Pazarı ile start alacak.

ÜNLÜ SİMALARIN İLGİSİ EKSİLMİYOR

Ayvalık Ticaret Odası ile Ayvalık Belediyesi’nin ortaklaşa düzenlediği Hasat Günlerinin 21–22–23 Ekim tarihlerinde yapılacağı belirtilirken, her sene olduğu gibi bu yılda kamuoyunun yakından tanıdığı isimler organizasyona katılacak. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB)Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu ile geçtiğimiz günlerde ülkemizi ziyaret eden Uluslararası Zeytin Konseyi İcra Direktörü Jean Barjol programa katılacak isimler arasında.

TOBB Başkanı Hisarcıklıoğlu’nun şenliklerin 2. gününde Ayvalık’a bağlı Mutluköy’de gerçekleştirilecek olan zeytin hasadına katılması beklenirken UZK İcra Direktörü Jean Lois Barjol ise ‘Zeytinyağının İç ve Dış Pazardaki Sorunları ve Hedefleri’ konulu panele panelist olarak katılacak.

GENİŞ KATILIMLI PANEL

Hasat şenlikleri kapsamında İsmet İnönü Kültür Merkezinde halka açık olacak ‘Zeytinyağının İç ve Dış Pazardaki Sorunları ve Hedefleri’ konulu panelde, Barjol’un yanısıra, Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi Başkanı Dr. Mustafa Tan, Uluslararası Zeytinyağı Konseyi Tanıtım Şefi Ender Gündüz ve Zeytinyağı Üreticisi- İşletmeci Ahmet Sucu da panelist olarak katılacak.

BU YILKİ TEMA; “ZEYTİNİMİ SEVİYORUM’

Ayvalık Ticaret Odası Başkanı Rahmi Gençer, önceki gün ATO toplantı salonunda yaptığı basın toplantısında, 7. Ayvalık Zeytin Hasat Günlerinin programıyla ilgili bilgi verirken, bu yılki Zeytin Hasat Etkinlikleri’nin ana temasının ‘Zeytinimi Seviyorum’ başlığını taşıdığını vurguladı.

KANADA’DAN 2 GURME KATILACAK

ATO Başkanı Rahmi Gençer, “Etkinliklerimize Kanada’dan da 2 gurme şefinin katılacak olması zeytinyağımızın tanıtımına ayrıca ciddi bir katkı sağlayacaktır. Bu yılki etkinliklerimiz için Ayvalık’a yaklaşık 2 bin kişinin katılmasını bekliyoruz. Gelen konuklarımızın arasında her yıl olduğu gibi bu yılda ülkemizin en büyük medya kuruluşlarının ünlü isimleri ile ünlü gazetecilerden oluşacak yaklaşık 60 kişilik bir heyeti de ağırlayacağız” diye konuştu.

Gençer, 7.Ayvalık Zeytin Hasat Günleri etkinliklerine omuz veren Ayvalık Kaymakamı Nihat Nalbantın yanı sıra, etkinlik programı içerisinde sanatsal faaliyetleri organize eden Aysel Namlı ile Ayvalık Ziraat Odası Başkanı Yusuf Şen ve yönetim kurulu arkadaşlarıyla, tüm sponsor firmalara katkılarından dolayı teşekkür etmeyi de ihmal etmeyerek, 7. Ayvalık Zeytin Hasat Günleri etkinliğine tüm halkı davet etti.

ZEYTİN PAZARINDA ÇEŞİTLİ ETKİNLİKLER

Zeytin Pazarı’nda 23 firmanın katılımıyla 2.40 yüksekliğinde 2,5X4 metre ebatlarında kurulacak 36 standın etkinliklere katılacak olan konuklar ve halk tarafından ziyaret edileceği belirtildi. Açılışta, Ayvalık Ticaret Odası tarafından 1 ton sardalye balığının, zeytinyağında kızartılarak ekmek arasında dağıtılacağı kaydedilirken, etkinlikler kapsamında son yıllarda Ayvalık bölgesinde zeytin ağaçlarında görülen hastalıkların çözümleri ve tedavileri ile ilgili Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma bölümünden Prof. Dr. Necip Tosun’un ilçedeki müstahsillere ATO toplantı salonunda bir sunum yapacağı kaydediliyor.
zeytinagacidergisi.com

Yıllar önce Urla’da evimin kaldırımına üç adet zeytin fidanı diktim.
Hiç unutmuyorum, yaşlı diyebileceğimiz bir hanım durdu, beni izledi ve “Aferin!” dedi.
Belki de ilk kez hiç tanımadığım bir kadın kanter içindeyken beni izlemiş ve “aferin!” demişti.
“Neden?” diye sordum…

“Buralarda zeytin ağacı diken tek seni gördüm. Bu öyle ulvi ve mübarek ağaç ki anlatamam” diyerek sözlerine başladı.
Sonra da zeytin ile ilgili birçok sözler etti.
Hala etkisindeyim…
Ama maalesef benim fidanlar, daha sonra bakımsızlıktan mı, ilgisizlikten mi neden bilemiyorum, yok oldu.
Belki de Urla’ya uzun aylar uğramamam bunun başlıca nedeni idi.
Yani “aferin”in karşılığını maalesef verememiştim.
Yıldız gibi parlayıp sönmüştü bu övgü.

Bir ay önce, arka arkaya iki hafta Özdere’ye Makine Mühendisi Fırat Gülperçinler ile gittim. Ziraat Mühendisi Osman Damar da bizimle birlikte idi. Eskilerin “İzmir’in ilk balatacısı” olarak tanıdıkları, tornacı Mehmet Gülperçinler’in evinde sunulan ikram, içinde zeytinyağı bulunan tabaktan verilen mis gibi zeytinlerdi.

Birinci Sanayi Sitesi’nin, ondan önce Kale Arkası ve de Bitpazarı’nın sanatkârlarından olan Mehmet Gülperçin çocukluk anılarını anlatırken, “Annemiz bize üzerine zeytinyağı sürülü ekmek verir, sonra da top oynamaya gönderirdi” dedi.

Toptan, tabii ki Ramazan topundan söz etmiyorum, futboldan dönen tüm kardeşlerin ellerine yine yorgunlukları ve açlıkları giderilsin diye anneleri tarafından zeytinyağı sürülmüş ekmekler veriliyordu.

Şimdi Manisa’nın Sarıgöl ilçesi’nde olduğu gibi Bornova’da da bazı aileler ekmeklerini kendileri yapıyorlardı.

Yine yakın zamanda, ekmek yapan makineler çıktı. Birçok kişi bunları aldı ama kullanmadan raflara koydu. Hâlbuki zeytinyağı ile ıslatsalardı, o zaman bu makinelerin önemi daha da ortaya çıkacaktı.

Zeytin ve zeytinyağı tarihte hep “ilaç” olarak kullanılmıştır.

Şu anda bile, kabızlık çekenden tutun da, bacakların birleştiği noktalarda kaşıntı başta olmak üzere çeşitli rahatsızlıklarda mutlaka anneler, nineler, büyükler zeytinyağı kullanırlar. Rahatlatsın, hafifletsin, huzura kavuştursun diye…

Şimdi adım gibi biliyorum, bunu bizim “zeytinci”, daha doğrusu “zeytin dostlarından” Hüsamettin Berber okuyunca gülecek, hatta kahkaha atacak.
Ama inanın laf ebeliği, yapmıyorum, söylediklerim tamamen gerçek ve yaşamda yapılan önemli bir uygulama.

Hatta karnı ve sırtı ağrıyanlara bile zeytinyağı sürülür.
Güzellik maskelerinde zeytinyağı kullanılır.

ELİNİ SOKUNCA HUYLANDIM!

Yine yıllar önce, sanıyorum 1968 yılında Okan Yüksel ile Söke’nin Bağarası kasabasını gittik.

Orada “Yağlı Güreşler” yapılıyordu. Gönderen de, ünlü şair, yazar ve gazetecilerimizden Attila İlhan idi. O zamanlar “pehlivan tefrikaları” çok tutuluyordu ve Büyük düşünürümüz Attila İlhan “Demokrat İzmir” Gazetesi”nin Genel Yayın Müdürü idi.

Bizi güreşlere gönderirken, “Hadi bakalım siz de Murat Sertoğlu gibi güzel bir dizi hazırlayın!” demişti. Ama bize “güreşin!” dememişti.

O zaman, Edirne’deki Kırkpınar Güreşlerinde hep başa güreşen Manisalı Yaman İnanç bize büyük ilgi gösterdi. Organizasyonu o yapıyordu. Ancak az sayıda “çayır güreşçisi” geldiğinden, “Daha gerçekçi olur!” diyerek Okan Yüksel ile beni de eşleştirdi.

Yağlandık…

Hani şimdi lokantalarda önümüze konulan “karışık” değil, halis zeytinyağı ile… Verdikleri kispetleri de giymiştik.

Ben, gerçekte de serbest güreşçi olan Okan Yüksel’e, “Sen beni iki dakikada yen” dedim. Yani “şike” teklifinde bulundum. O da “Tamam!” dedi. Yani, bir taşla beş altı kuş birden vurmuş olacaktık…

Ama “Alçak Okan!” (50 yıllık arkadaşım), bir ara kıspette elini sokunca, huylandım ve “Ben sana sorarım!” diye hırs ile saldırdım.

Biliyorsunuz; yağlı güreşlerde kıspet çok dar olur ve kesinlikle, rakibin elini sokmasına izin verilmez. Aksi halde yenik bile sayılırsınız.

Bütün güreşler bitti, bizimki gece yarısına kadar sürdü. Kel Aliço bile bizim yanımızda solda sıfır kalmıştı. Bir yandan terden ve yağdan kızaran yüzümü silerken diğer yandan “Gaziemirli Sarışın”ı düşünüyordum. Çünkü o da güreşe Pakize Tuna gibi çok meraklı idi. Merakla ne yazacağımızı bekliyordu.

Bir Pakize daha vardı. O da Milli Bisikletçi Orhan Suda’nın kızı… Hani şimdi televizyonlarda program yapan ve kalemi çok iyi olan Pakize Suda…

Daldan dala atlıyoruz…

İntikamımı Ahmet Ayık, Okan Yüksel’den iki hafta sonra falan aldı. Samsun’da Üniversitelerarası Spor Müsabakaları vardı. Okan Yüksel, karşısında benim olduğumu sandı, ama Ahmet Ayık ona öyle bir abandı ki, kemikleri kırıldı ve hastaneye yatırıldı.

Kafile Başkanı, Eski YÖK Başkanı Prof. Dr. Kemal Gürüz’ün babası rahmetli Hakkı Gürüz haberi verdiğinde, “Zeytinyağı kullansaydı, bu duruma düşmezdi” dedim.

Az önce “Karışık” yağdan söz etmiştim ya, yine bir gerçekten söz edeyim…

Ayvalık Ticaret Odası’nın başarılı Başkanı Rahmi Gencer, Çeşme’de ünlü bir restoranda yemek öncesinde ikram edilen “zeytinyağı”na ekmeğini bandı… Bu sırada başında duran lokanta sahibi “Rahmi Bey nasıl?” diye sordu. Sonra, yanındaki beyi “Ayvalık’tan bu leziz yağları getiriyor!” dedi.

“Ayvalık’ın yerlisiyim!” diyen adam Rahmi Gencer’i tanımamıştı. O da o adamı… Sordu, soruşturdu, çok uzaktan bir akrabasının Ayvalık’ta oturduğunu öğrendi…

Bu arada Rahmi Gencer bir alışkanlık eseri o zeytinyağından örnek aldı, laboratuarda inceletti ve sonuç ne mi çıktı:

“Karışık zeytinyağı!”

Özellikle Ankara’nın ilerisinde, “saf” “temiz” “karışık olmayan” bir zeytinyağı bulmanız imkansız…

Vicdansızlar, halkımızı kandırıyorlar…

Londra’da kızım Sinem Eyice “En iyi ve pahalı, daha doğrusu kıymetli olan zeytinyağıdır” demişti.

Tokyo’da bulunan Kimya Y. Mühendisi Gülnihal Yelken de benzer bir olaydan söz etmişti.

Aslında konuları uzatabilirim…

Ama bir zamanlar bir Gomeller çıktı, bizi mahvetti. Karışık yağ sürdüler Avrupa’ya… Zeytinyağı diye “makine yağı” gönderdiler… Gazetelere günlerce manşet oldular…

Yunanlılar, hatta İtalyanlar ve de birçok ülke bu yüzden ve bundan yararlanarak bizim zeytinyağımızı ucuza alıp “ilaç fiyatına” yani çok pahalıya piyasaya sürdüler. Ün de para yani kazan da onların oldu…

Şimdi bakıyorum, yine gruplaşmalar var…
Sen ben kavgaları sürüp gidiyor.

TÜRKÖZEN VE GENCER’DEN MADENCİLERE ZEHİR ZEMBEREK SUÇLAMALAR

Balıkesir’in Ayvalık ilçesinde maden lobisinin, zeytinin arkasından dolandığı iddia edilerek, yasanın delinmeye çalışıldığı yönünde zehit zemberek suçlamalar dile getirildi. Suçlamaların sahibi ise bu önemli zeytinci yörenin 2 kurumu; Ayvalık Belediyesi ve Ayvalık Ticaret Odası…

Bu 2 kurumun açıklamalarının ekseninde ise zeytin alanlarını madencilik faaliyetine açmak için Maden Yasası’na hüküm ekletemeyen çevrelerin, söz konusu istemlerini, yönetmelik yoluyla gerçekleştirmeyi planladıkları yeralıyor. Bunun yanında zeytincilik Yasası’nda yer alan “Zeytin alanlarının 3 kilometre yakınında zeytinyağı işliği dışında hiçbir endüstriyel tesis kurulamaz” yönündeki hükmü yıkmak istediği ileri sürülen lobinin, şimdi de yönetmelik değişikliğine gitmeye hazırlandığı ve Zeytincilik Yasası’nın koruyucu hükümleri bu yolla çiğnenmek istendiği iddia ediliyor.

SİYASİLERE YÜKLENDİLER, “ANAYASA SUÇU” DEDİLER

Yönetmeliğin yasadan üstün kabul edilmesi için uğraş veren siyasi iradenin, anayasa suçu işlediği savunulurken; yönetmeliklerin yasanın üzerinde olamayacağı, yasayı ikinci planda bırakamayacağı vurgulanıyor. Yönetmelikle yapılmak istenenin, son süreçte, zeytin alanlarının endüstriyel işletmeciliğe açılması için sürdürülen girişimlerin yeni bir halkası olduğuna dikkat çekiliyor.

Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın, Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerin Aşılattırılmasına Dair Yönetmelik’te değişiklik hazırlığında olması ise, zeytin üreticileri tarafından tepkiyle karşılanıyor. Değişiklikle zeytin alanlarında, elektrik üretim tesisi, madencilik, petrol ve doğalgaz arama ve işletme faaliyetleri, savunmaya yönelik stratejik girişimle yapılmasına olanak tanınmak istendiği belirtiliyor.

“TURİZMİ VURACAKLAR”

Söz konusu yönetmelik değişikliğine sert tepki gösteren Ayvalık Belediye Başkanı Hasan Bülent Türközen,”Çevreyi hiçe sayan maden lobisi ve destekçileri yönetmelikleri öne sürüp, yasanın arkasından dolanıyorlar. Ne yapsak ta doğanın altını üstüne getirsek, diye sürekli uğraşıyorlar. Bu tür girişimler turizme darbe vurur. Oturup önce kazanımlarla kaybedilenler arasındaki hesaplamayı yapsınlar” dedi.

Ayvalık zeytinlerini coğrafi işaretle taçlandıran ve bu ürünü her yıl düzenlenen Zeytin Hasat Şenlikleriyle iç piyasaya tanıtan Ayvalık Ticaret Odası (ATO), 6.şenliği ‘Zeytin altından değerlidir’ temasıyla gerçekleştirdiklerini hatırlatan ATO Başkanı Rahmi Gençer ise, yönetmelikle ilgili olarak, “Biz zeytinciler, ‘Zeytin altından değerlidir’ temalı hasat şenliğinde bu konuda sesimizi duyurduk” diye konuştu.

“BURASI ZEYTİNCİ, MADENCİLER BAŞKA YERE” İMASI

Zeytincilik Yasası, zeytin alanlarını ve zeytinlikleri koruyan bir yasa olduğunu vurgulayan Gençer, “Bölgemiz insanlarının geliri zeytindir. Madenlerini ülkemizin doğru yerlerinde arasınlar. Burası binlerce yıldır zeytincilikle geçinen insanların yurdu. Yöremizde daha binlerce yıl sürecek bir hayat var. Turizmle zeytin iç içedir ama madenle zeytin yan yana bile gelemez. Bu bölgede madenciliğin işi yok. Türkiye de 400 bin ailenin geçimini sağladığı zeytinin lobisi çok güçlü. Zeytinciler bu konularda birlik beraberlik sağlayabiliyorlar. Mecliste iki kez Zeytin Yasası’nın değiştirilmesi için teklif verilmesine karşın sonunda yine sağduyu kazandı” ifadelerini kullandı.

Gençer kanunların yönetmelikle delinemeyeceğini de savundu.
Zeytin Ağacı

KOZA’YA CEMAAT ŞUÇLAMASI KAFA KARIŞTIRDI

Balıkesir’in Ayvalık ilçesinde bir gazetenin okurlarının düzenlediği toplantıda, yaşam ve zeytinin altından daha değerli olduğu vurgulanırken GÜMÇED Şube Başkanı Öznal’ın Koza Altın firmasını hedef alarak “Cemaat’ suçlamasında bulunması kafaları karıştırdı.

Ayvalık’ta ulusal bir gazetenin okurlarının, Ayvalık Belediyesine ait Boğaziçi Otel’de, ilçede gönüllü olarak yaptığı sosyal çalışmalarla tanınan Aysel Namlı’nın öncülüğünde düzenlediği ‘Yaşam ve zeytin altından değerlidir’ konulu söyleşide, söz alan konuk konuşmacı GÜMÇED Şube Başkanı Öznal, zeytincilik sektörünün görüşü alınmadan değişikliğe kalkışmayı anlamsız bulduklarını söyledi.

Rant sürecinin önüne geçilemediğini kaydeden Öznal, “Bizler asıl zenginliğin toprağın altında arkeolojide yattığına inanıyoruz. Buralara yapılaşma özelliklerinden dolayı talep daha da artıyor. Arkeolojik kazılara bütçe ayırmayan devlet, madencilerin önünü açıyor. Maden Yasası, cumhuriyet tarihindeki en açık ikinci işgaldir” diye konuştu.

KOZA ALTIN’A CEMAAT SUÇLAMASI

Balıkesir’in yüzde 63′ünün maden ruhsatlarıyla kapatıldığına dikkat çeken Öznal, Anadolu topraklarında 44 ayrı uygarlığın zenginliğinin var olduğunu kaydederek, “Türkiye’de hangi kafa yapısıyla böyle bir vahşet dayatılıyor? Bugün, 50′li yıllardan beri cumhuriyet karşıtlarının getirdiği noktadayız. Bağımsızlık, ülkenin çıkarlarını ön planda tutmaktır. Çevresel yıkım projesi dediğimiz 5177 sayılı bir yasa yapıldı. Bu yasa ne yazık ki, ülkenin geleceği, yurttaşları için çıkarılmadı. Şehitlerimiz, birileri zengin edilsin diye toprağın altında yatmıyor. Altın madenciliğinde yerli firmaların hiç şansı yok. Koza Altın, cemaatin girişim grubu. Onun da yüzde 60′ı Amerikan sermayesinin elinde. Yerelde mevzi elde etmek için Koza’yı öne sürdüler. Bizi her alanda borçlandırıp sömürü yasaları çıkartılmasını sağlıyorlar” diye konuştu.

GENCER: ZEYTİNLER PAZARLIĞA TABİ TUTULUYOR

CUMOK’un düzenlediği aydınlanma toplantılarının bu haftaki konuğu ATO Başkanı Rahmi Gençer ile Güney Marmara Çevre Derneği (GÜMÇED) Şube Başkanı M. Akif Öznal oldu. Ayvalık Kaymakamı Nihat Nalbant ve korumacı çevrelerin katıldığı toplantının açılış konuşmasını yapan ATO Başkanı Gençer, zeytinleri korumada kararlı olduklarını vurgulayarak, “Toprağımızın altında altın olduğu için madencilerin bu yörede gözü var. Allah bize her şeyin güzelini vermiş; ama bizler zeytinle yaşamak istiyoruz. Zeytin bizim kültürümüzle özdeştir. Ege’yi bilmeyen, zeytini tabakta görmüş insanlar Zeytin Yasası’nı değiştirmeye kalkıyorlar. Biz de girişimlerimizle değişikliği engellemeye çalışıyoruz. Zeytinlerimizi pazarlığa tabi tutuyorlar. Bizler zeytini idealistlikle koruyamayız. Zeytin alanları asıl devlet eliyle korunmalıdır” dedi.

Zeytin Ağacı

Bu yıl beşincisi gerçekleştirilecek olan Ayvalık Zeytin Hasat şenliği yarın saat 11′de İsmet İnönü Kültür Merkezi’nde kurucak olan Ayvalık Zeytin Pazarı’nın açılışıyla başlıyor. 6-7-8 Kasım günlerinde gerçekleştirilecek olan etkinlikte ziyaretçiler zeytin pazarında kurulan stantları gezebilecekler.

Ayvalık Hasat Şenliklerinin ikinci günü programına Murateli Köyü evsahipliği yapacak. Burada gerçekleştirilecek zeytin hasadının ardından gazeteci-yazar Mehmet Yaşin “zeytinyağı ve lezzet” konulu bir söyleşi gerçekleştirecek. Etkinlikte sanatçı Muammer Ketencioğlu da ege müzikleri dinletisi sunacak.

Etkinlik programını indirmek için tıklayınız.

Fotoğraf: Hüsamettin Berber