TÜRK İHRACATÇISI İLK ÇEYREKTE EN FAZLA ‘DİR’ DEN YARARLANDI

Türkiye İhracatçılar Meclisi 2011 yılının ilk 3 ayına ilişkin “İhracatta eğilim anketi” sonuçlarını kamuoyuna açıkladı. Ankete göre Türk ihracatçısının en fazla yararlandığı devlet desteği açık ara Dahilde İşleme Rejimi (DİR) oldu.

zeytinagacidergisi.com
TİM İLK ÇEYREK BEKLENTİ ANKETİNİ AÇIKLADI HABERİ İÇİN TIKLAYINIZ

TİM Başkanı Mehmet Büyükekşi’nin düzenlediği basın toplantısı ile açıkladığı anket sonuçlarına göre en önemli dış ticaret enstrümanlarından olan DİR, yüzde 49.2 ile ihracatçı firmaların en fazla yararlandığı devlet desteği oldu. DİR’i, yüzde 36.2 ile fuar teşvikleri ve yüzde 24.5 ile yatırım teşvikleri izledi.

ZEYTİNYAĞINDA VETO YİYOR

Birçok sektörde faaliyet gösteren ihracatçı firmaların yararlandığı DİR, zeytinyağında her sene gündeme gelmesine karşın veto yemekten kurtulamıyor. Zeytinyağı ihracatçılarının sıkça gündeme getirdiği DİR Kapsamında ithalata izin verilmesi talebi kabul görmezken, tütün gibi bazı tarım ürünleri de izin kapsamı dışında tutuluyor. Nisan ayında tütün İhracatçıları da DİR kapsamında ithalata izin verilmesine ilişkin açıklamada bulunmuşlardı.

TEŞHİR YOLU AÇILIYOR

Mahkeme, Tarım Bakanlığının, “ürünleri sağlığa zararlı olduğu belirlenen firmaların adlarının açıklanabileceği” kararına yaptığı itirazı reddetti.

Ankara Bölge İdare Mahkemesi, bakanlığın savunmasını da dikkate alarak, Bilgi Edinme Hakkı çerçevesinde talebin, ”haksız rekabete ve kazanca sebep olmayacak şekilde, ürünlerinin tamamı toplatılan veya olumsuzluktan tek başına sorumlu olan firmalara ilişkin bilgilerin açıklanması” yönünde karşılanabileceğini belirtti.

Bursa’da faaliyet gösteren avukat Erol Çiçek’in, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın 2009 yılında yaptığı gıda denetim sonuçlarına ilişkin haberlerin basında yer alması üzerine, ”bilgi edinme hakkı” çerçevesinde, ”ürünleri sağlığa zararlı çıkar firmaların isimleri ve ürünlerinin listesinin kendisine verilmesi” istemiyle ilgili Ankara 6. İdare Mahkemesi’nde açtığı davanın ”idarenin eylemi konusunda yürürlüğün durdurulması istemi” ile ilgili bölümü sonuçlandı.

Davada, Ankara 6. İdare Mahkemesi, bu bilginin açıklanmasını red eden bakanlık işlemi hakkında bir süre önce ”yürütmeyi durdurma” kararı verirken, Ankara Bölge İdare Mahkemesi, bakanlığın bu yürütmeyi durdurma kararına yaptığı itirazı reddetti. Davanın yürütmeyi durdurma talebi ile ilgili bölümü sonuçlanırken, 6. İdare Mahkemesi, davayı esastan görüşmeye devam edecek.

Bakanlık mahkeme devam ederken, denetim sonuçlarına ilişkin listeyi avukat Erol Çiçek’e verdiği için, mahkemenin esastan vereceği karar, bilginin açıklanması konusunda sonucu değiştirmeyecek.

Diğer yandan Bölge İdare Mahkemesi, bakanlığın ‘’sadece belirli bir partisi piyasadan toplatılan ürünün ve üreticisinin adının topluma duyurulmasının bu firma tarafından üretilen tüm ürünlerin sağlığa aykırı olduğu şeklinde hatalı bir algıya yol açarak, haksız rekabete ve kazanca sebep olacağı” savunmasını haklı buldu.

Mahkeme, ”kimyasal ve mikrobiyolojik açıdan mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle bakanlık tarafından toplatılmasına karar verilen gıda ürünleri içeresinde belirli bir firma tarafından üretilen ürünlerin tamamı var ise yada ürünlerde tespit edilen olumsuzluktan sadece bir firmanın sorumlu olduğu hususu kesin olarak belirlenmişse,” firma ve ürün adı verilerek toplumun bilgilendirilmesi ve böylece tüketici sağlığının korunması için tedbir alınmasına imkan sağlanması gerektiğine dikkat çekti.

Avukat Çiçek, ”Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın, mahkemenin yürürlüğün durdurulması kararına yaptığı itirazın red edilmesi” ile ilgili yaptığı açıklamada, mevzuatta yetkisi bulunmasına karşın, bakanlığın, sağlığa zararlı gıda üreten firmaları ve ürünlerini açıklamadığını öne sürdü.
zeytinagacidergisi.com

“YÖNETMELİKLE KENDİ AYAĞIMIZA KURŞUN SIKMIŞ OLURUZ”

2 aydan bu yana zeytincilik sektörünün gündemini meşgul eden, bir o kadar da tepkisini çeken ve Tarım Bakanlığı’nda imzaya sunulan Zeytinlik sahalarda madencilik faaliyetlerine izin veren Yönetmelik taslağına ‘Altın’ devinden de eleştiri geldi. Bir çok bölgede altın madeni işleten KOZA Altın’dan, altın lobisinin desteklediği iddia edilen yönetmeliğe tokat gibi eleştiri geldi: “O Yönetmeliği desteklemek, kendimize zarar vermek anlamına gelir.”

Özellikle zeytinciliğiyle bilinen Bergama, Dikili, Ovacık, Balıkesir Havran Küçükdere gibi yörelerde Altın Madeni Sahaları işleten Koza Maden son dönemde artan eleştiri yağmuruna dayanamadı sessizliğini bozdu.

“ZEYTİNCİLİK YAPIYORUZ”

Koza Maden adına açıklama yapan Halkla İlişkiler Sorumlusu ve Kalite Sistem Şefi Ayşegül Dörtkardeş yaptığı yazılı açıklamayla sözkonusu yönetmeliğin arkasında kendi firmalarının bulunmadığını kaydederek, zeytin tarımı yapan bir şirketleri bulunduğunu ve yönetmeliği desteklemeleri halinde kendilerine zarar vermiş olacaklarını savundu. Dörtkardeş açıklamasında, “ATP İnşaat ve Ticaret A.Ş. zeytincilik yatırımı yapan Grubumuzun diğer bir Şirketidir. Zeytincilik faaliyetlerini olumsuz etkileyecek bir davranışın içinde bulunmak, kendimize zarar vermek anlamına gelir” ifadelerine yer verdi.

FİTİLİ DERGİ İLANI ATEŞLEDİ

Maden’den kırtasiyeye kadar pek çok alanda yatırımı bulunan Koza-İpek grubunun sahibi olduğu Koza Altın’a yönelik eleştirilerin, dozu sektörel bir dergide ilanının yer almasıyla çığ gibi artınca Yönetmelik tartışmalarının odağında kalan firma, zeytinciliğe yaptığı yatırımları öne çıkararak adeta kendini savundu.

“BİNLERCE ZEYTİN DİKTİK, ZEYTİN KİTABI BASTIRDIK”

Faaliyet gösterdikleri bölgelere sosyal sorumluluk yatırımları da yaptıklarına işaret eden Ayşegül Dörtkardeş, Balıkesir Havran ve Bergama Ovacık’ta binlerce zeytin fidanı diktiklerinin altını çizdi. Dörtkardeş ayrıca Esat Bülbül’ün hazırladığı “Zeytinin dünyasına yolculuk” isimli kitaba da sponsor olduklarını kaydetti.

ZEYTİNCİDEN, “YÖNETMELİKLE İLGİNİZ VAR MI” SORUSU…

Koza Altın firmasının üyesi olduğu Zeytindostu Derneği’nin Başkan Vekili Mustafa Alhat’ın, firmaya yönelttiği, “Firmanız bu yasa değişikliği çalışmalarının neresindeydi” sorusuna da açıklamasında yer veren Dörtkardeş, “Çalışmalarımızı tamamen yasal çerçevede yürütüyoruz. Her hangi bir yasanın çıkmasına müdahale etmemiz söz konusu değildir. Yasa değişikliğinin hiç bir yerinde yoktuk.” yanıtını verdi.

‘SAHALARIMIZI GEZİN’ DAVETİ

Madencilik faaliyetleri ile tarımsal faaliyetleri en iyi şartlarda bir arada yürüttüklerini vurgulayan Dörtkardeş zeytincileri faaliyet yürüttükleri sahaları gezmeye davet etti.

zeytinagacidergisi.com

Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi dün Zeytin Ağacı’nın web sitesinde işaret ettiği gibi Kalite Kontrol Programına işlerlik kazandırmak için “düğmeye bastı”. Konsey Başkanı Mustafa Tan 1 Ocak 2009’da açıkladıkları “Ülkemizde Pazarlanan Zeytinyağlarının Kalite Kontrol Anlaşması ve Kalite Kontrol Programı”na hayata geçirmek için startı verdiklerini söyledi.

zeytinagacidergisi.com

DÜĞMEYE Mİ BASILDI HABERİNİ OKUMAK İÇİN TIKLAYINIZ

Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi Başkanı Mustafa Tan, anlaşma ile zeytinyağında taklit ve tahşişi önleyeceklerini, sofralık zeytinde ise kalite çıtasının yukarı çekileceğini söyledi.

‘ANLAMLI ÇOĞUNLUK’ VURGUSU

Konsey Başkanı Mustafa Tan, hazırladıkları kalite Kontrol Programının büyük destek aldığını ifade ederken kullandığı “Anlamlı çoğunluk” sözleri ise dikkat çekti.

Tan, “Konseyimizin hazırladığı Kalite Kontrol Programı projesinde bugüne kadar ülkemiz zeytinyağı üretimi ve ticaretinin anlamlı çoğunluğunu oluşturan firma ve/veya birlikler yer almışlardır” diyerek çalışmanın kapsayıcılığına vurgu yaptı.

‘TÜM FİRMALAR MERCEK ALTINDA’

Sadece programa dahil olan firmaların mercek altına alınmayacağını, Alo 174 gıda hattına ve UZZK’ya yapılan başvurularında değerlendirilerek daha kapsamlı bir sektörel denetim yapılacağına da vurgu yapan Tan, Konsey olarak tahşiş ve taklitte yasal altyapıdaki eksikliklerin giderilmesine çalışıldığını kaydetti. Tan, kendilerine yapılan şikayetlerin de dikkate alınacağının altını çizerek şu ifadeleri kullandı;

“Taklit ve tahşişde sektörel mutabakatla ve Tarım ve Köyişleri Bakanlığının gayretleri ile çok kısa bir sürede Türk Gıda Kodeksi Zeytinyağı ve Prina Yağı Tebliği yayınlandı. Bu çerçevede zeytinyağı sahteciliğine karşı önemli bir alt yapı oluşturuldu. Devamında bu tespitlerin yapılacağı önemli merkezlerde laboratuarlarımız gerek donanım gerekse personel eğitimi yönüyle ilgili analizleri yapabilir hale getirildi. ALO-174 Hattı ile Tarım ve Köyişleri Bakanlığı İl Müdürlükleri ile bağlantılı çalışmalar ile Konseyimize yapılan ihbarlar değerlendiriliyor. Taklit veya tahşiş konusunda ulaşan şikayetler derhal dikkate alınarak, zeytinyağı örnekleri analize tabi tutularak usulsuzluk hakkında Yetkili Kamu Otoritesi Tarım ve Köyişleri Bakanlığına bildirimde bulunarak ilgili firmalar hakkında işlem başlatılıyor.”

“DENETİM YETKİSİMİZ DE VAR”

Kalite Kontrol Programı kapsamında denetleme anlamında UZZK’nın yetkisizlik gibi bir sorunla karşı karşıya kalmayacağına da değinen Tan, Tarım Kanunu ve ürün Komnseyleri Yönetmeliğinde kendilerine bu konuda sorumluluk yüklendiğini aktardı. Mustafa Tan şöyle konuştu;

“ Bu konuda yetkili kurum T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü’dür. Ayrıca Tarım Bakanlığımızın çıkardığı Tarım Kanunu ve Ürün Konseyleri Yönetmeliğinde belirtildiği üzere Konseyimize de bu konuda sorumlulukla yüklenmektedir. 5 Nisan 2007 tarih, 26484 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan UZZK Yönetmeliğinin Madde-7 Konseyin Faaliyetleri bölümünde belirtildiği üzere ”Sektörde yüksek kalitede üretimin gerçeklştirilmesi, standardizsyon ve sertifikasyonun sağlanması, piyasanın izlenmesi ve kalite kontrol sistemlerinin geliştirilmesi için gerekli politikaların belirlenmesi ve uygulanmasına katkı sağlanması” çalışmaları kapsamında Konseyimizce kurumsal ve toplumsal sorumluluk anlayışıyla, zeytinyağından sonra sofralık zeytin de benzer proje uygulamaya ilave edilmiştir.”

Mustafa Tan, anlaşma’ ya UZZK’ ya üye olan ve/veya üyelik şartını taşıyan gerçek ve tüzel kişilerin dahil olabileceğini söyledi.

“CEVAPLAMAYACAĞIZ”

UZZK’dan, ihracat rakamı tartışması ve ZZTK’nın tanıtım faaliyetleri ekseninde Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği (EZZİB) ve Zeytin ve Zeytinyağı Tanıtm Komitesi kanadından yapılan suçlamalara jet yanıt geldi: “Açıklamalar seviyesiz, cevaplamaya gerek yok…”

Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi (UZZK) Yönetim Kurulu Üyesi Murat Narin imzasıyla yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi;

“UZKK hiçbir şeyi ne şimdi ne de geçmişte çarpıtmadı. Önceki basın bildirimizde rakamlar da sistemin mantığı da bilimsel ve gerçek temelleri ile kamuoyu ile paylaşıldı. Söylenen her söze verilecek cevap şüphesiz ki var! Zaman ve gelişmeler en iyi çözümleyici olduğunu hem sektörümüz hem de sıranda yurttaşımız yaşam tecrübesi ile sabittir. Seviyesi kendinden menkul bu açıklamalar için ise konseyimiz cevap vermeye gerek görmemektedir. “Aynası iştir kişinin, lafa bakılmaz” anlayışı ile takdiri, zamana, kamuoyuna ve zeytincilere bırakıyoruz.”
zeytinagacidergisi.com

TARTIŞMAYA İLİŞKİN HABERLERİ OKUMAK İÇİN TIKLAYINIZ

Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği’nin (EZZİB) yaptığı yazılı açıklamayla Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi’ni (UZZK) ihracat rakamlarını çarptırdığı yönünde suçlamasının ardından, Konsey Başkanı Mustafa Tan da yine yazılı bir açıklamayla suçlamalara cevap verdi. Tan’ın yanıtı ise adeta yaylım ateşi gibiydi. Konsey Başkanı açıklamasında adeta, Dahilde İşleme Rejiminden girdi, Zeytin ve Zeytinyağı Tanıtım Komitesi’nden çıktı.

EZZİB’İN YAPTIĞI AÇIKLAMANIN HABERİNİ OKUMAK İÇİN TIKLAYINMIZ

UZZK Başkanı Dr. Mustafa Tan, EZZİB yönetiminin “UZZK ihracat rakamlarını çarpıtıyor” şeklindeki açıklamasına çok sert tepki gösterdi. UZZK’nın Türkiye’nin ilk ürün konseyi olduğunun ve kanun-yönetmeliklerin dışına çıkmaksızın faaliyetlerini sürdürdüğünün altını çizen Tan, EZZİB’i ısrarla konseye üye olmamakla suçladı. Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın konseye üye olduğu halde, bağlı kuruluşu Ege İhracatçı Birlikleri’nin üye olmamakta direndiğini savundu.

ÜYE OLMUYORLAR

Tan yaptığı açıklamada, “Ege ihracatçı Birliği Konseyimiz üyesi olmamak için direnmekte ve Konsey dışında kalarak UZZK Yönetmeliğimiz ve Yönetim başta olmak üzere basın ve diğer yollarla karalamalarına ve çeşitli merciler nezdinde yönetim kuruluz ve şahsımıza yönelik suçlama ve şikayetlerine devam etmektedirler” ifadelerine yer verdi.

“EKSİK BEYANAT VERİYORLAR”

İhracat rakamları konusunda asıl yanıltıcı açıklamaların EZZİB kanadından yapıldığını savunan Mustafa Tan, birlik yöneticilerini şu ifadelerle eleştirdi;

“Her zaman uyguladıkları yöntemlerden biri olan İhracat Rakamları ile ilgili yanıltıcı ve kışkırtıcı açıklamalarına yanıt; Ambalajlı ihracatın arttığına yönelik söylemlerimiz. Öncelikle, sadece Ege İhracatçı Birliğinin değil tüm ihracat miktarını verebilen ve EİB’ nin bağlı olduğu Dış Ticaret Müsteşarlığı (DTM) verilerine göre ele alınmalıdır. Buna göre adının önünde zeytin ve zeytinyağı ihracatçı birlikleri olmasına rağmen nedense dökme ihracatın yasak olduğu sofralık zeytin ihracatına yönelik açıklamaları bulunmamaktadır. Biz bu eksikliği belirterek öncelikle ülkemiz sofralık zeytin ihracat duruma bakalım;
Son 4 yıllık veriler incelendiğinde ortalama ambalajlı zeytin ihracatı 63.750 ton olup değeri ortalama 95.750 (Bin $) dır. Bir önceki 4 yıl ortalaması ise; 52.100 ton olup, bu miktarın değeri ortalama; 57.997 (Bin $)’dır buna göre son 4 yılda sofralık zeytin ihracatındaki artış oranı miktar bazında % 22, değer bazında ise; % 65’dir. Bu durum UZZK tarafından dile getirilen hususları, son yıllarda sofralık zeytin ihracatımızın arttığı ve Ülkemiz zeytin ihracatçılarının ihracatı daha fazla öğrenmeye başladıkları söylemlerini doğrulamaktadır.”

“DÖKME AZALIYOR” DA ISRAR ETTİ

Mustafa Tan, son 4 yılda dökme zeytinyağı ihracatının azalıp, ambalajlı ihracatın arttığı noktasında ısrar ederek, dökme ve ambalajlı ihracatı şöyle değerlendirdi;

“Dökme ve kutulu zeytinyağı bakımından aynı karşılaştırmalara bir göz atalım. Dökme zeytinyağı açısından durum; son 4 yılda dökme zeytinyağı ihracatımız ortalama 14.589.942 ton olup bunun değeri ortalama 55.140.770 $’dır. Bundan önceki 4 yılda 40.022.414 ton dökme ihracat yapılırken değeri ise; ortalama 74.061.728 $ olmaktadır. Burada son 4 yılda dökme zeytinyağı ihracatımızda miktarı bazında % 64, değer bazında da % 25 düşüş yaşanmıştır.

Şimdi de ambalajlı zeytinyağı ihracatımıza bakalım; son 4 yılda ambalajlı ihracatımızın ortalama miktarı 11.797.671 ton olup bunun değeri ortalama 47.527.835 $’dır. Bundan önceki 4 yılda ise kutulu ihracatımızın ortalama miktarı 11.088.626 ton, bunun da değeri ortalama 24.852.812 $ olmaktadır. Buna göre; son 4 yılda, önceki 4 yıla göre; ambalajlı ihracatımız miktar bazında % 6 artış, değer bazında da % 91 artış görülmüştür.”

“KARALAMA KAMPANYASI”

Mustafa Tan, EZZİB tarafından basın açıklamalarıyla bilinçli bir karalama kampanyası yürütüldüğünü savunarak, asıl hedefin dahili işleme rejimi kapsamında ithalat (DİR) istemleri olduğunu vurguladı. Türkiye’nin 4 yıldır İspanya ve ABD gibi ülkelerin dökme zeytinyağı tedarikçisi olmaktan çıktığını anlatan Tan, Türk zeytinyağının “Made in Turkey” ibaresi ile tanınmaya başladığının altını çizdi.
zeytinagacidergisi.com

İŞTE TAN’IN AÇIKLAMASINDA ÇARPICI SATIRBAŞLARI

DEVLER YÖNETİMDE NEDEN YOK?

MUSTAFA TAN: “Son dönemlerde İhracatçı Birliği’nin Yönetimine birçok kez ihracat birincilikleri almış olan ve bu yönetimden önceki yönetimlerde defalarca yer alan bulunan, Tariş, Marmarabirlik, Verde, Komili Yudum vb gibi birlik, kuruluş veya firmalar dahil edilmemekte ve üyeleri arasında huzursuzluk yaratan delege belirleme sistemi içinde seçilmeleri neredeyse imkansız kılınmaktadır. UZZK yönetiminde ise; Türkiye zeytin ve zeytinyağı üretiminin iç ve dış pazarlamasının yaklaşık % 80’ini gerçekleştiren kurum ve kuruluş ya da firmaların temsilcileri yer almaktadır. UZZK’ yı, Üyelerini ve yönetimini antidemokratik bulan ve tüzüğünün değiştirilmesini isteyen Ege İhracatçı Zeytin ve Zeytinyağı Birlikleri öncelikle kendi genel kurul delege seçim sistemini ve işleyişini irdelemek ve UZZK’ nın tüzüğü olan bir dermek olmadığını kanunu ve yönetmeliği olan bir konsey olduğunu öğrenmeyi tercih ederek bu suretle bilgi kirliliği yaratmaya devam etmekten ve kaçınmalıdır.”

ZZTK, ÇELİŞKİLER YUMAĞI

MUSTAFA TAN: “Son olarak Zeytin ve Zeytinyağı Tanıtım Komitesinin Ege İhracatçı Birliklerinin Üyeleri ve DTM’ den kaynak sağlayarak oluşturduğu bütçe ile sektörel uzlaşıdan uzak yürütmekte olduğu zeytin ve zeytinyağı tanıtım komitesi ve yöntemleri ise tam bir çelişkiler yumağı haline bürünmektedir. Zira iç ve dış tanıtıma katkı vermek için kurulan ve adı geçen kişi ve kurumların bütçeleriyle faaliyet gösteren Zeytin ve Zeytinyağı Tanıtım Komitesi, programı bir yıl önceden belirlenmiş ve 3-6 Mart 2011 tarihlerinde İzmir’ de başta UZZK destekleri olmak üzere, sektör temsilcileri ve İzfaş organizasyonu ve sektörün en önemli temsilcilerinden 120 firmanın katılımı ve birçok yabancı ülke alıcısının katılımı ile gerçekleşen Olivetech Fuarına katılmayarak Moskova Fuarı’na gitmeyi tercih etmiş, Ülkemiz zeytincilik sektörü açısından böylesi önemli ve yegane fuara katılmayarak, tanıtım konusundaki zafiyeti ve niyeti gözler önüne sererek sektörel ayrımcılığı ve hadiseye ülke penceresinden bakmama alışkanlığını sürdürmeye devam etmiştir.”
zeytinagacidergisi.com

BİR KIVILCIM YETİYOR

Türk Zeytincilik sektörü bir yandan 2014 hedeflerini tartışırken bir yandan da ortaya atılan akıl almaz iddialar sektörü bomba misali gerdi.

ZEYTİN AĞACI

Her biri birbirinden çarpıcı suçlama ve iddialar, sektöre adeta bir paranoya yaşatırken, ne zeytin ve zeytinyağı ihracatçısı, ne de ürettiği ürününün nasıl fiyatlanacağını kara kara düşünen zeytinci önünü görebiliyor.

Sorunların asıl kaynağından uzaklaşarak belden aşağı vurma noktasına gelen tartışmalar zeytincilik sektörünün taraflarının sorunlarını kendi içlerinde çözemeyeceğinin habercisi mi?

Hemen her konuda basının karşısına çıkan sektörün önde gelen kurum-kuruluşlarının temsilcilerinin, yönettikleri organizasyonların genel kurullarını sessiz sedasız gerçekleştirmelerinin ardında ne var?

KENDİ AYAĞINA KURŞUN…

Gerek ülkenin tek zeytin-zeytinyağı ihracatçı birliği olan EZZİB’in yönetimi, gerek sektörün ürün konseyi UZZK’nın tepesindeki isimler, gerek sektörel dernek yöneticileri, gerek zeytinci bölgelerin borsa ve oda başkanları hakkında ortaya atılan akıllara durgunluk veren iddialar, “Sektör kendi ayağına kurşun mu sıkıyor?” Sorusunu akıllara getiriyor.

İHRACATTA KUR, ÜRETİMDE PRİM GERİ PLANDA KALDI

Zeytincilik sektörünün 2014’te Dünya 2.’liği hedefine taş koyma noktasına doğru ilerleyen içinden çıkılmaz kavgalar aslında sektörün, ihracatta yaşanan sorunlar, yetersiz desteklemeler, serbest piyasa ekonomisine uygun olmayan yönetim modelleri gibi kadim ve gerçekten üzerine politika üretilmesi gereken sorunlardan kaynaklansa da amacını çoktan aşmış durumda.

İhracatta kurdan kaynaklanan sıkıntılar, üretim ayağında ise yaşanan yetersiz desteklemeler ve prim miktarları, karasu gibi sıkıntılar çoktan geri planda kaldı bile…

İLGİLİ BAKANLIKLAR EL KOYMALI

Çığırından çıkan tartışmalara ve çeşitli şaibeler doğuracak iddialarla içinden çıkılmaz hale gelen sektöre rayından çıkmadan önce ilgili Bakanlıkların müdehale edip etmeyeceği merak konusu. Gerek Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, gerek Dış Ticaretten Sorumlu Devlet Bakanı, gerekse Sanayi ve Ticaret Bakanlıkları sektörü buhrana sürükleyen kaos ortamını izlemekle mi yetinecek, yoksa yaşanan tartışmalara bir üst pencereden bakıp çare mi olacaklar önümüzdeki günlerde hep birlikte göreceğiz…

Peki ortaya atılan iddialar neler?

İŞTE AKIL ALMAZ İDDİLAR:

EZZİB: Ankara’da UZZK aleyhine kulis yapmakla suçlanıyor. Buna geçtiğimiz günlerde bir de “IOC kulisi” iddiası eklendi. İddianın sahibi UZZK…

UZZK: Konsey hakkında son günlerde ortaya atılan iddia, düzenlediği tadım panelleriyle tanınan aktif bir kurumun panelinin akreditasyonunu engellediği yönünde. İddianın sahibi Aydın Ticaret Borsası Labaratuarı Genel Müdürü…Aynı iddia sahibinin bir diğer iddiası da konseyin yetkilendirilmediği halde kamuoyunu aldatıcı beyanat vermesi.

TARİŞ: Yüksek borçları ve büyük boyutlardaki zararları nedeniyle eleştiriliyor. Borçların hükümetler tarafından silinmesi ise diğer bir eleştiri noktası. Yönetim modellerinin çağa uygun olup olmadığı ve siyasi hesaplara alet edildiği yönünde suçlamalar var. Bu iddia ise artık adeta anonimleşmiş durumda.

Son derece güncel olan bu iddiaların yanına tağşişle mücadele, karasu, tadım panelleri, ihracat gibi başlıklarda onlarcası eklenebilir.

Tabi hatırlatmakta fayda var. Bahsettiklerimiz sadece birer iddia olsa da, “Sinek küçük, mide bulandırır” demekten de geri durmak oldukça zor olsa gerek…

TAN: “İTHALATÇILAR BİRLİĞİ Mİ İHRACATÇILAR BİRLİĞİ Mİ BELLİ DEĞİL”

Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi Başkanı Mustafa Tan’dan “Akhisar Hasat Şenliği” tepkisi geldi. Programa UZZK’nın davet edilmemesini ve şenliklerde DİR isteminin dile getirilmesini sert bir dille eleştiren Tan, “oradaki üretici bundan rahatsız oldu” dedi.

Haber: Hüsamettin Berber

Akhisar Hasat şenliklerini düzenleyen Akhisar Ticaret Borsası’na ve organizayonda yer alan Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçılar Birliği’ne yüklenen UZZK Başkanı Mustafa Tan, programa davet edilmemelerini bölge zeytincisine yapılacak en büyük kötülük olarak değerlendirdi.

“BANA DİR TEMİNATI VERDİLER”

Geçtiğimiz yıl ilki düzenlenen hasad şenliklerinde Akhisar Ticaret Borsası Başkanı Emin Demirci’nin ve Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı Ali Nedim Güreli’nin kendisini arayarak şenlik programı boyunca “Dahilde İşleme Rejimi” kapsamında ithalat söyleminin gündeme getirilmeyeceği yönünde garanti verdiğini iddia etti. Geçtiğimiz yıl EZZİB, Zeytindostu Derneği ile birlikte yer alan UZZK’nın bu yıl bilinçli olarak davet edilmediğini, organizasyonun DİR’i gündeme getirmek için bir arena olarak kullanıldığını savundu.

“TELEFON AÇIP SORDULAR”

Akhisarlı zeytin üreticisinin UZZK’yı orada göremememin sıkıntısını yaşadığına da işaret eden Mustafa Tan, “Zeytin Hasad Şenliklerinde DİR kapsamında ithalat isteme şovuna dönüşmesine karşıyız. Zeytin hasad şenlikleri belirli bir amaca hizmet etmez. Üretici amacına hizmet eder. Ülke penceresinden zeytincilik sektörüne hizmet eder. İşte DİR isteminin arenaları olamaz. UZZK o toplantıya davet edilmemiştir. Çok acı bir şeydir. Benim şahsımda davet edilmek hiç önemli değil. Türkiye’de zeytincilik sektörünün bakanlıklarca da ifade edilen çatı kuruluşunun hem de bir bölgede zeytin hasad şenliğine davet edilmemesi o bölge zeytinciliğin e yapılabilecek en büyük kötülüklerden birisidir. Bunu o bölgedeki üreticiler özellikle telefon açarak defalarca dile getirmişlerdir” diye konuştu.

“İTHALATÇILAR BİRLİĞİ Mİ, İHRACATÇILAR BİRLİĞİ Mİ”

DİR isteyen bir azınlık bulunduğu ve bu azınlığın çoğunluğa tahakküm etmeye çalıştığını ifade eden Tan, çok sert açıklamalarda bulundu. Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği’ni hedef alarak, “İthalatçılar Birliği mi İhracatçılar Birliği mi” belli değil diye konuşan Tan, ihracatı arttırmanın tek yolunun DİR olmadığına işaret ederek şöyle konuştu;

“Bundan önceki toplantıda söylemiştim. Birilerinin dilinin altındaki bakla yakında çıkacak diye. Bakın Akhisar toplantısında çıktı. İstemiyor değerli arkadaşlarım. Sektör istemiyor. Bunu defalarca konuştuk. Sektörün tamamı bunu istemiyor. İsteyen bir azınlık var. Azınlık çoğunluğa tahakküm yapabilir mi? Bunu anlatamıyoruz arkadaşlara anlamak istemiyorlar. Diyorlar ki ‘ihraç edemiyoruz. 90 bin tonlardan 20-30 bin tonlara düştük.’ Neyimiz düştü. İşte bakıyoruz 2004-2005 yılı ispanya’da kuraklık ve don zararı olmuş. O yıl yüksek ihracat yapmışız. Dünya’da don ve kuraklık olduğunda dolayı ülkemize yönelim olmuştur. Ortalama ihracatımız bizim 40-50 bin ton. Türkiye ne gibi değişim yapmış. Hem zeytinde hem yağda markalı ihracatında bir azalma yok. Markalı ihracatta azalma yok. Dökme yağ ihracatında düşme var. Diyorlar ki “Pazarları kaybettik.ihracatımız engelliyorsunuz. ‘Getirelim de paçal yapalım.!
Bakın Türkiye’nin ambalajlı ihracatının artması için başka yöntemler var. yaklaşık 5 yıldan beri DİR’e kitlenmiş vaziyetteyiz. Bazen düşünüyorum “İthalatçılar birliği mi ihracatçılar birliği mi” diye. İhracatı arttırmanın tek yöntemi dir değildir. Bakınız Dış Ticaret Müsteşarlığı teşvikler veriyor. 1 kg’lık ambalajlara tonda 500 dolar veriyor. Gelin bunları konuşalım beraber gidelim bakanlığa hepimiz gidelim.”

Mustafa Tan’ın eleştirilerinden Zeytin ve Zeytinyağı Tanıtım Komitesi de nasibini alırken , konsey başkanı UZZK’nın yer alamdığı bir tanıtımın ülkenin değil bir grubun tanıtımı olacağını savundu.

KARASUDA, 2 FAZA GEÇİŞE BÜYÜK DESTEK GELİYOR

Sektörün en önemli sorunlarından biri olarak kabul edilen Zeytin Karasuyunda mutlu sona yaklaşılıyor. UZZK Koordinatörlüğünde yürütülen çalışmalar sonunda Tarım Bakanlığı işletmesini 2 faza çeviren işletmecilere 200 bin avroluk maliyete yüzde 50’lik destek vermeye hazırlanıyor.

Zeytinyağı fabrikası işletmecilerinin başını ağrıtan Zeytin Karasuyuyla ilgili olarak gelinen noktayı değerlendiren Ulusal Zeytin Ve Zeytinyağı Konseyi Başkanı Mustafa Tan, Çevre ve Orman Bakanlığı’nın konuyla ilgili bir rapor hazırlamak ve çalışma yürütmek üzere kendilerine koordinasyon görevi verdiğini söyleyerek, artık konunun sorun olmaktan çıkacağını söyledi.

‘CEZA KESEN BAKANLIK’ İMAJI DEĞİŞECEK

Mustafa Tan, son 20 yıldır en önemli sorunlarından olduğunu söylediği karasuyla ilgili olarak Çevre Bakanlığı ve sektör arasındaki rekabeti kabul edilebilir bulmadıklarını söyledi. Çevre Bakanlığı’nı sürekli işletmelere ceza kesen bir kurum olmaktan çıkaracaklarını söyleyen Tan, ortada bir pürüz olduğunu ve kendilerine verilen koordinasyon yetkisiyle bu pürüzü giderme yolunda önemli aşama kaydettiklerini söyledi.

Sektörün geniş katılımı ile Ankara’da ve İzmir’de gerçekleştirdiklei toplantılarla Bakanlığın istediği kapsamlı raporu hazırlayarak ilgili bakanlıklara sunduklarını kaydeden Tan, sıranın hazırladıkları yol haritasını uygulamaya geldiğini söyledi. Konunun muhataplarını biraraya getirdiklerini kaydeden Tan şu değerlendirmelerde bulundu;

2 FAZA GEÇİŞTE DİRENÇ VAR

“Bu sorunun çözümünde Tarım ve Çevre Bakanlıklarını, sanayicileri, birlikleri, dernekleri UZZK çatısı altında biraraya getirdik. Gerçekleştirdiğimiz 6 toplantı sonucunda sektörün bu sorununa cevap verecek uygulamalar ortaya koyduk. Bu konudan en güzel örnekler İspanya’da yaygın olan karasu çıkarmayan etmeyen 2 faz işletme örneğidir. Sektörün 2 faza geçiş konusunda bir direnç gösterdiğini gördük. Çevre Bakanlığı’nı sektörle bir araya getirdik. Çevre Bakanlığının ‘işletmeleri kapatan bakanlık’ imajı ortadan kalktı.”

DESTEK GELİYOR

Mustafa Tan Aralık ayı gibi çıkmasını öngördükleri yeni düzenlemeye göre Tarımsal Destekleme ve Yönlendirme Kurumu aracılığıyla Tarım Bakanlığı’nın, 2 faza geçişte 100 bin avroya kadar destek verileceğine inandığını söyledi. Bakanlıkların destekleme modeline sıcak baktıklarını savunan Tan, yeni düzenlemede 3 faz işletmelerede dayatmada bulunulmayacağını ancak belirli depolama koşulları getirileceğini kaydederek şunları söyledi;

“Tavan rakam olarak 200 bin avroluk maliyete yüzde 50 destek verilmesi öngörülüyor. Türkiye’deki, prina tesisleri de bu konuda desteğe açık olduklarını ifade ettiler. UZZK’nın bu konudaki gayretleri sonuç verdi ve sektör mucizei bir şekilde biraraya geldi. Konsey her 2 bakanlığın da takdirini kazanmıştır. Sektörün tüm bileşenleri, UZZK çatısı altında

TAN: “REKOLTE MİLLİ TAKIMINI OLUŞTURDUK”

Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi Başkanı Mustafa Tan, 2010-11 zeytin ve zeytinyağı rekolte tahmini açıkladı. Rekolte tespit çalışmasını yürüten heyetin, bu konuda Türkiye’nin ‘Milli Takımı’ olduğunu söyleyen Tan, bu yılki zeytinyağı rekolte beklentisini 160 bin 413 ton olarak açıkladı.

UZZK Başkanı Mustafa Tan, rekolte tahmin çalışmalarına katılan kurum temsilcileriyle birlikte düzenlediği basın toplantısında 2010-2011 dönemi zeytin ve zeytinyağı rekolte tahminini açıkladı. 41 zeytinci ilde çalışma yürüten heyetin elde ettiği sonuçlara göre Türkiye’de ağaç başına 9,3 kilogram verim ile 304 bin ton sofralık, 771 bin ton da yağlık olmak üzere toplam 1 milyon 74 bin ton zeytin rekoltesi beklenirken zeytinyağında rekolte beklentisi ise 160 bin 413 ton olarak açıklandı.

UZZK koordinatörlüğünde yürütülen çalışmalar sonunda hazırlanan rapora göre, Türkiye’de 158 milyon 782 bin 907 olarak zeytin ağacı bulunurken, meyve veren ağaçların bu sayıya oranı ise yüzde 73 olarak belirlendi.

EGE VE MARMARA BAŞI ÇEKİYOR

Türkiye’nin zeytin ve zeytinyağı rekoltesinde başı çeken 2 bölgesi Ege ve Marmara’da zeytinyağı rekoltesi 114 bin ton olarak beklenirken sofralık zeytin rekoltesi ise 210 bin ton olarak saptandı.

‘RESMİ YETKİ’ VURGUSU YAPTI

Rekolte rakamlarını açıklayan Mustafa Tan, rekolte çalışmalarında “Resmi Yetki” konusuna da değinerek açıklanan rakamların herhengi bir kurum ya da grubun değil, Türkiye’nin rekoltesi olduğunu söyledi. Tarım Bakanlığı’nın rekolte tespitinde resmi yetkiyi UZZK’ya verdiklerini kaydeden Tan, “Bunu çok açıkça söyleyeyim; zeytin ve zeytinyağı rekoltesinin “Milli Takımı “ buradadır. Türkiye’de yetkilendirme polemiği çok fazla yaşandığı için Tarım Bakanlığı rekolte tespitinde resmi heyeti koordine etme görevini UZZK’ya verdi” diye konuştu.

‘MİLLİ TAKIM’ KURDUK

Sektörün diğer sorunları olan tağşiş ve karasuda da birer “Milli Takım” oluşturduklarını kaydeden Tan, her kurumun bu takıma katılmak için istekli olması gerektiğine değinerek şöyle konuştu;

“Bu bir milli takımdır. Bir kurumun veya kurumların, bu milli takıma davet edildiği zaman, takıma girmemesi düşündürücüdür. Kendilerini önümüzdeki yıl için tekrar davet ediyoruz. Bu çalışma bir kişinin ve ya bir grubun değil Türkiye’nin rekolte çalışmasıdır. Geçtiğimiz günlerde konseyimiz sektörün diğer sorunları olan tağşiş ve karasuya da el attı. UZZK bu konulardaki milli takımını da oluşturdu. Ankara’ya gittik ve tağşişle ilgili görüşmelerimizi gerçekleştirdik. Tağşişle ilgili son deerce önemli haberleri önümüzdeki haftalarda düzenleyeceğimiz bir basın toplantısıyla paylaşacağız.”

VAR-YOK MAKASI DARALIYOR

Özellikle son yılllarda ülke rekoltesinde var ve yok yılları arasında çok sert düşüşler olmadığını gözlemlediklerini kaydeden Dr. Mustafa Tan, var ve yok yılları arasındaki makasta daralma olmaını ülke zeytinciliği adına olumlu bir gelişme olarak değerlendirdi. Tan ülkede üretimin kararlı bir şekjilde artmaya devam ettiğine de değinerek, “Son 3-4 yıl da zeytinciliğimiz kabuk değiştirmiştir. Geçtiğimi yıl 147 bin ton olan zeytinyağı rekoltemiz bu yıl 160 bin 413 ton olarak gerçekleşmiştir. Bu rakam resmi rakamdır. Yüzde 9-10’luk bir artış anlamına gelmektedir. Sofralık zeytin üretimi 304 bin 477 ton olarak belirlenmiştir. Bu kararlı bir üretimdir. Önümüzdeki yıl yok yılı olarak kabul edilmesine rağmen ağaçların durumlarını göz önüne aldığımızda var yılı olacak gibi görünmektedir” şeklinde konuştu.

İÇ TÜKETİME VE İHRACATA YETER

Konsey Başkanı Tan, ülkemizde geçtiğimiz yıldan kalan stoklar da dikkate alındığında iç tüketime ve ihracata yetecek kadar zeytinyağı olduğuna işaret ederek, dahilde işleme rejimi kapsamında ithalat isteklerinin anlamsız olacağını savundu. Tan şu değerlendirmelerde bulundu;

“İç tüketim ne kadar az gibi görünse de çeşitli unsurları da hesaba kattığımızda 100 bin ton civarında bir tüketim rakamı göze çarpmaktadır. Neredeyse 1,5 litre kişi başına iç tüketimimiz mevcuttur. Bu yıl 20 bin ton civarında bir ihracat bekliyoruz. Rekolte gözönüne alındığında şu anda mevcut tüketimimizi arttırabileceğimiz gibi, ihracatımızı da 3 kat arttırabiliriz. İhracat için bir yokluk sözkonusu değil. Bazı arkadaşlar Türkiuye’de zeytinyağı üretiminde bir artış trendi varken Tarım Bakanlığı’nda DİR görüşmelerini sürdürüyorlar. Bunu talep etmelerine akıl erdiremiyoruz. Türkiye’de iç ve dış tüketime yetecek kadar ürün var. Stoklardan hiç bahsetmiyorum bile. Hem ssofralık da hem de yağlıkta devir stoğu var.”
Zeytin Ağacı