Zeytin ve zeytinyağı ile diğer bitkisel yağların üretiminde ve ticaretinde yaşanan sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırması açılmasını isteyen ilk önergeyi TBMM Başkanlığı’na MHP Bursa Milletvekili İsmet Büyükataman 29 milletvekili ile birlikte vermişti. Ardından aynı içerikli 4 önerge daha verilince bu önergeler birleştirilerek 22 Ocak’ta Meclis Genel Kurulu’nda görüşüldü ve kabul edilerek Meclis Araştırma Komisyonu kuruldu.

AK Parti Balıkesir Milletvekili A.Edip Uğur’un başkanlığında 16 milletvekilinden oluşan komisyon geçen Mart ayında çalışmalarına başladı ve bir aylık süre uzatımıyla birlikte çalışmalarını 4 ayda tamamlayarak 296 sayfalık kapsamlı bir rapor hazırladı.

Rapor yeni yasama döneminde Meclis Genel Kurulu’nda okunarak zeytin ve zeytinyağı ile ilgili yeni yasal düzenlemelere dayanak olacak.

Zeytin ve zeytinyağında sorunlar oldukça fazla. Bu durum bölge bölge ziyaret ve incelemelerde bulunan komisyon üyelerinin değişik illerde katıldıkları sektör toplantılarında da rahatlıkla izlenebiliyordu. Zaman zaman sert tartışmaların da yaşandığı bu toplantılarda dile getirilen sıkıntılar genel olarak şu başlıklar altında toplanıyordu; Tağşiş (Karışım yağ), karasuyun geri dönüşümü ve cezai sorumluluğu, prim, Dahilde İşleme Rejimi (DİR), lisanslı depoculuk, kotalar, butik üretim, tanıtım, birlikler, coğrafi işaret, zeytine prim verilmesi…

RAPOR HAZIR, GENEL KURULU BEKLİYOR

Zeytinin anavatanı olan ülkemizde Ege’den Güneydoğu Anadolu’ya kadar geniş bir alanda incelemelerde bulunan komisyon Meclis tatile girmeden çalışmalarını tamamlayarak raporunu hazırladı. Şimdi rapor Meclis Genel Kurulu’nda görüşülmeyi bekliyor.

RAPORDA NELER VAR?

BİRLİKLER MADDİ AÇIDAN DESTEKLENMELİ!

Komisyon raporu zeytinyağı ve zeytinde yaşanan sıkıntılara çok sayıda çözüm önerisi sunuyor. Bu çözüm önerilerinden yalnızca 92 tanesi stratejik ürün yapılmak istenen Zeytin için getiriliyor. Raporda zeytine yönelik satır başlarına şöyle yer verilmiş;

“Birlikler maddi açıdan desteklenmelidir. Gerekli finansal alt yapının aidat ve bağışlarla değil, zorunlu kesintiler yoluyla sağlanması birlikleri güçlü hale getirecektir,

Zeytin tarımsal ürünler içerisinde stratejik ürün olarak kabul edilmeli ve tüm planlamalarda gereken önem verilmelidir,

Ayvalık, Gemlik, Memecik gibi zeytin çeşitlerinde yürütülen ülkesel proje sonuçlarının değerlendirilmesi ve uygulamaya yönlendirilmesi ve ekonomiye kazandırılması gerekmektedir,

Özellikle Güneydoğu Anadolu Bölgesinde (Şırnak, Mardin, Siirt dahil) tarım yapılması zor olan şartlarda bulunan yabani zeytinliklerin ıslah edilmesi ve işleticilerin zeytin yetiştiriciliğine yönelik teşvik edilmesi gibi planlamaların yapılması gerekmektedir,

Verilecek desteklemelerin üretici örgütleri aracılığı ile verilmesi ile üreticiler hem kayıt altına alınabilecek, hem de birliğe üye olmak teşvik edilecektir,

Üretici organizasyonlarına sağlanan muafiyet ve istisnaların özellikle KDV uygulamasında vergi iadesi gibi sistemlerin devreye sokularak üreticilerin örgütlenmesi teşvik edilmelidir,

Birlik yönetimlerinin denetlenmesi ve yanlış yönetimin cezalandırılması üretici güvenini tekrar kazandırabilecektir,

Bir yerleşim yerinde aynı ürün ya da ürün grubunda yalnızca bir üretici birliği kurulabilmesini öngören madde değiştirilerek aynı ürün grubunda birden fazla üretici birliği kurulmasına imkan verebilecek düzenleme yapılmalı ve üretici birlikleri arasında rekabet ortamı oluşturulmalıdır,

Birliklerde iştigal alanıyla ilgili uzman ziraat mühendisi istihdamı mecburi hale getirilmelidir,

SOFRALIK ZEYTİN ÜRETİCİSİNE DE PRİM VERİLMELİ

Zeytinyağı üreticisine prim verildiği halde, yıllardır zeytinyağının hammaddesi olan zeytine prim verilmemektedir. Asıl olan zeytin danesine prim verilmesine ilişkin çalışmalar yapılmasıdır. Böylece zeytinyağı üreticisi gibi sofralık zeytin üreticisi de primden yararlanmalıdır.

AB Ortak Tarım Politikası içerisindeki fonksiyonları da dikkate alınarak ülkemizdeki Tarım Satış Kooperatifleri ve Birliklerinin yeniden yapılandırılması süreci tamamlanmalıdır,

Başlatılacak bir seferberlikle modern zeytinciliğe uygun bahçe tesisi teşvik edilmelidir,

Çukurova, Harran Ovası, İznik Ovası gibi toprak açısından daha seçici olan ürünlerle rekabet edecek şekilde ovaya ve taban arazilere zeytin fidanı dikilmesi teşvik edilmemelidir,

Yaprak ve toprak analizlerinin kolaylıkla yapılabileceği akredite bölge laboratuarlarının sayıları artırılmalıdır. Gübre satışının mutlaka analiz sonucu reçete ile olması gerekir,

Gübrede yüzde 18 olan KDV oranının düşürülmesi gerekmektedir,

Sertifikalı fidana verilen destek gibi, yaşlı ağaçlara gençleştirme budaması desteği verilmelidir,

Toprak işleme, hasat, ilaçlama, budama gibi ekipmanların satın alınması yerine kooperatifler veya birlikler aracılığı ile oluşturulacak makine parkları tarafından yürütülmesi uygun olacaktır. Bu kapsamda kooperatif ve birliklerin makine parkı oluşturmaları teşvik edilmelidir,”

UZZK ZEYTİNYAĞINDA TÜKETİCİNİN İLGİSİNİ ÇEKMEYE ÇALIŞACAK

Zeytin yörelerini temsil eden 16 Milletvekili ve 12 uzman üyeden oluşan komisyonun raporunda ülke içinde tüketimin arttırılması ve zeytinyağının tanıtımının yapılmasında Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Koınseyi’nin (UZZK) rol üstlenmesi gerektiğinin altı çizildi. Türkiye’de kişi başına zeytinyağı tüketiminin 1,5 kilogram olduğunun hatırlatıldığı raporda “Ülkemizde kişi başına düşen zeytinyağı tüketimi 1-1,5 kilogramdır. Tüketimin artırılması için ürünün tanıtılması sağlanmalı, düzenlenecek fuar, festival ve yarışmalarla tüketicinin ilgisi çekilmeye çalışılmalı, bu faaliyetler sürekli ve kararlı bir biçimde Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi tarafından yürütülmelidir” denildi.

Zeytinyağında yapılması istenen diğer düzenlemeler ise raporda şu şekilde yer alıyor;

DIŞ PİYASAYA MARKALI ÜRÜN İHRAÇ EDİLMELİ

“Türkiye zeytinyağı ihracatının yaklaşık yüzde 60-70’ini dökme olarak gerçekleştirmektedir. Asıl olan ülkenin katma değer kaybını önlemek için dökme yerine markalı olarak ihraç edilmesidir. Dış piyasalarda Türk zeytinyağı imajı oluşturulmasının gerekliliği nedeniyle firmaların markalaşma çabalarına destek verilmelidir,

AB’DEN DÖKME İHRACAT KOTASI İSTENECEK

AB ülkelerinde yüksek gümrük vergileri nedeni ile ambalajlı olarak satılamayan Türk zeytinyağları için gerekli bürokratik çalışmalar yapılmalı, gerekirse dökme ihracat için de kota alınmalıdır,

AB ikili anlaşmalarla Tunus, Cezayir, Fas ve Lübnan’a zeytinyağı konusunda önemli imtiyazlar tanımıştır. Ülkemizin de AB’ye gümrüksüz zeytinyağı ihracatı yapabilmesi için diğer ülkelere tanınan imtiyazların ülkemize de tanınması için gerekli çalışmayı yapmamız önem arz etmektedir,

Ülkemizde butik üreticilerin bir çatı altında toplanması sağlanmalıdır. Bu işletmelerin teşvik edilmesi ve desteklenmesi gerekmektedir,

PRİM SİSTEMİ DEĞİŞMELİ

Üretimin daha kaliteli olmasını teminen uygulanan prim sisteminin yeniden gözden geçirilerek önemli zeytin üreticisi ülkelerdeki desteklemeye benzer düzenlemeler yapılmalıdır. Bu nedenle prim ödemeleri var-yok yılları dikkate alınarak en az iki veya dört var-yok yılı olarak önceden belirlenmeli,

Primler bölgesel farklılıklara ve çeşitlere göre verilmeli, prim ödemelerinde kaliteyi artıracak kültürel işlemler dikkate alınmalı, kaliteli zeytinyağı (sızma) üretimini teşvik edecek şekilde yağ asit kompozisyonuna göre farklı prim ödemesi yapılmalıdır,

Zeytinyağı primleri dünya fiyatlarına göre verilmeli, zeytinlik alanlardaki birim maliyetin yüksek olması nedeniyle mazot ve gübre desteklemeleri zeytin için artırılmalıdır,

“ULUSLAR ARASI” COĞRAFİ İŞARETİMİZ OLMALI

Zeytin ve zeytinyağında ulusal bazda korunmakta olan 4 adet coğrafi işaret bulunmaktadır. Gemlik zeytini, Güney Ege zeytinyağları, Edremit Körfez Bölgesi zeytinyağları ve Ayvalık zeytinyağıdır. Ancak başta AB olmak üzere uluslar arası alanda ülkemize ait her hangi bir coğrafi işaret tesçilli değildir. Coğrafi işaretlerin denetim sistemi üzerinde önemle durulması gereken bir husustur,

TAĞŞİŞE AĞIR CEZA YOLDA

Zeytinyağına diğer yağların karıştırılarak satışının engellenmesi için Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından denetimler artırılmalıdır. Yapılan denetimlerin de etkili olması sağlanmalı, taklit ve tağşişli ürün üreten ve satan işyerlerine verilecek cezaların caydırıcı niteliği bulunmalıdır,

Mevzuat alt yapısı tamamlanmasına rağmen, lisanslı depoculuk ve ürün ihtisas borsalarına işlerlik kazandırılamamıştır. Bu amaca yönelik sektörün beklentilerine ve sistemin yapısına uygun teşvik ve desteklere ilişkin düzenlemelerin yapılması gerekmektedir,

STOKLAMA KURUMUNA İHTİYAÇ VAR

Zeytin ağacının bir yıl meyve verip bir yıl vermemesi nedeni ile zeytinyağı üretimimiz de şiddetli bir alternans göstermekte, iç ve dış pazarlara düzenli mal arzı sağlanamamaktadır. Bu çerçevede AB’nde olduğu gibi var yılı üretiminin belirli bir miktarının yok yıllarına sağlıklı depolarda muhafaza edilerek stoklanmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Bunun için bir stoklama kurumuna ihtiyaç bulunmaktadır.

En önemli sorun AR-GE, eğitim ve yayım faaliyetlerine her kademede ihtiyaç duyulduğudur.

Zeytin ağacında var-yok yılı gibi ciddi bir sorunun yanı sıra, gübreleme, ilaçlama (özellikle zeytin sineğine karşı toplu mücadele) ve sulama, budama, toprak işleme gibi eksik kültürel uygulamalar ile hasatta yapılan yanlış uygulamalar nedeniyle yaşanan verim düşüklüğü yanı sıra parçalı arazi yapısı da birim üretim maliyetini artırmaktadır.

Son yıllarda başlayan fidan desteği sayesinde ağaç sayısı oldukça artmıştır. Ancak ülkemiz zeytin gen kaynaklarının korunması ve çeşitliliğinin sağlanması açısından lokal çeşitlere önem verilmesi ve bunlara ait fidanların üretilmesinin mutlaka teşvik edilmesi gerekmektedir. Mevcut çeşitlerimizde klonal seleksiyon, gen kaynaklarımızda toplu seleksiyon ile yerli ve yabancı çeşitlerde adaptasyon çalışmaları mutlaka yapılmalı ve bölgesel il ve ilçe bazında çeşitler tavsiye edilmelidir.

Sofralık zeytini uygun teknik ve hijyenik koşullarda işleyen kapasitenin yetersizliği ve merdiven altı denilen kayıt dışı gayrı-sıhhi işletmelerin varlığı iç ve dış pazar talebine uygun standart ürün elde edilememesine neden olmaktadır,

Zeytinyağı işleme sırasında verim ve kaliteyi etkileyen çok ciddi hatalar yapılmaktadır. Hasat edilen zeytinlerin uygun olmayan koşullarda fabrikaya getirilmesi, bekletilmesi sonrasında kalitesiz hammadde ile başlayan ve zeytinyağı üretim aşamasında kaliteyi etkileyen olumsuz koşullar kalite kayıplarına neden olmaktadır.”

SEKTÖRE NE KADAR ETKİ EDECEK

Raporda, zeytin ve zeytinyağına yönelik satır başları özetle bu şekilde yer alıyor. Raporun genel kurulda görüşülüp hükümet politikalarına ne kadar yön verebileceği ise yeni yasama yılında belli olacak. Komisyon raporunun tozlu raflarda kalacağından endişe edenlerin sayısı da hiçte az değildi. Bu yöndeki görüşleri ve çekinceleri de daha önceki sayılarımızda okuyucularımıza iletmiştik. Meclis bünyesinde daha önceki dönemde hazırlanan rapor ise erken seçimler nedeniyle Genel Kurulda görüşülememişti.

İşte çalıştığı toplam 23 saat 56 dakika ile en çalışkan komisyonlar arasında yer alan Zeytin ve Zeytinyağı Meclis Araştırma komisyonunun Ege Bölgesi’nden sonra incelemelerde bulunduğu duraklar ve dinledikleri sektöre ilişkin sıkıntılar…

BURSA

MECLİS KOMİSYONU MARMARABİRLİK’İ ZİYARET ETTİ. SORUNLAR HEP AYNI…

Zeytin ve Zeytinyağı ile Diğer Bitkisel Yağların Üretiminde ve Ticaretinde Yaşanan Sorunların Araştırılarak Alınması Gereken Önlemlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonu, Ege Bölgesi’ndeki incelemelerinin ardından Bursa’da da çalışmalar yaptı. Komisyon bu kapsamda Marmarabirlik’i ziyaret ederek, yönetim kurulu başkanı Refi Taviloğlu ile uzmanlardan sektörün sorunlarına ilişkin brifing aldı.

ISO 22000 GIDA GÜVENLİĞİ BELGESİ

Marmarabirlik’in İzmir Yolu Başköy Tesisleri’nde gerçekleştirilen toplantıda önce, kalite yolculuğunda çıtayı yükselten Marmarabirlik’e ISO 22000 Gıda Güvenliği Kalite Sistem Belgesi törenle verildi.

TSE Personel ve Sistem Belgelendirme Merkezi Başkanı Mehmet Bozdemir, kalite yolculuğunun burada bitmediğini, çevresel faktörlerin çok önemli olduğunu, Marmarabirlik’in bir an önce çevre yönetim sistemi belgesi alacağına inandığını söyledi.

Bozdemir, ISO 22000 Gıda Güvenliği Kalite Sistem Belgesi ve bayrağını, TBMM Zeytin Zeytinyağı Araştırma Komisyonu Başkanı Balıkesir Milletvekili Ahmet Edip Uğur ile birlikte Marmarabirlik Yönetim Kurulu Başkanı Refi Taviloğlu ve Genel Müdür İsmail Muzaffer Eren’e teslim etti.

SORUNLAR DİZ BOYU

Balıkesir Milletvekili Ahmet Edip Uğur başkanlığındaki 16 kişilik komisyondan Marmarabirlik incelemesine katılan milletvekilleri Ahmet Ertürk (Aydın), Kemal Demirel (Bursa), Abdülhadi Kahya (Hatay), Hüseyin Devecioğlu (Kilis), İlhan Evcin (Yalova), İsmail Özgün (Balıkesir), İsmet Büyükataman (Bursa), Ali Koyuncu (Bursa) ve Mehmet Salih Erdoğan (Denizli), Marmarabirlik Yönetim Kurulu Başkanı Taviloğlu’nun sunumunu dinledi.
Taviloğlu, sektörün sorunlarına nokta atışı yaparak, madde madde ortaya koydu.
Taviloğlu’nun dikkat çektiği ilk sorun, Gemlik çeşidi zeytinin ekolojik koşullara aykırı olarak Marmara Bölgesi dışına yayılması ve bu durumun bölge zeytinciliğini zora sokması…

MERDİVEN ALTINA SAVAŞ AÇILMALI

Taviloğlu’nun dikkat çektiği diğer konu ise kayıtdışılık… Zeytinciliğin, kayıt dışılığın en yaygın olduğu tarım sektörü olduğunu ifade eden Taviloğlu, “Hijyen, vergi, işçilik sorunları bulunmayan merdiven altı ya da kayıt dışı tüccar şeklinde nitelenen kimselerle birliklerin başa çıkması mümkün değildir. Bu kimseler üreticinin ve devletin gelirlerini aşağı çekerken, tüketiciye bunu yansıtmamaktadır. Ürün olumsuz koşullarda tüketiciye sunulmaktadır. Gıda Güvenliği Kanunu ve diğer kanunların uygulanması sağlanmalıdır. Kayıt dışılığa ve merdiven altına savaş açılmalıdır” dedi.

SORUMLULUK YÜKLENMEMELİ

Bölgenin en yaygın ve değerli zeytini olan Gemlik Çeşidi zeytininin taze, yani hasat dönemi piyasa değerinin oluşacağı bir borsanın mevcut olmadığını kaydeden Refi Taviloğlu, “Bu nedenle Marmarabirlik, bölgede taze sofralık siyah zeytin fiyatının tek belirleyicisidir ve bu işlevin sorumluluğu tek başına bir tarım satış kuruluşuna yüklenmemelidir. Halen zeytinyağının Edremit, İzmir ve Aydın’da bir borsası bulunmaktadır. Buna karşın Marmara Bölgesinin sofralık zeytininin değerlendirilmesine yönelik büyük önemi olan bir taze zeytin borsası halen oluşturulamamıştır” diye konuştu.

YAPILANDIRMAYA YAPILANDIRMA

2000 yılında yürürlüğe giren ve yeniden yapılandırma yasası olarak bilinen düzenlemeyle, birliklerin çiftçiyi destekleme rollerinin elinden alındığını hatırlatan Taviloğlu, bu düzenlemenin birlikleri var olma mücadelesine sürüklediğini, oysa üreticinin hala birliklerden destek beklediğinin altını çizdi.

Taviloğlu, 31 Aralık 2008 tarihinde yeniden yapılandırma sürecinin sona ereceğini hatırlatarak, 4572 sayılı yasanın bir an önce yeniden düzenlenmesinin birlikler için hayati önem taşıdığını kaydetti.

“MALA MÜŞTERİ LAZIM”

TBMM Araştırma Komisyonu Başkanı Balıkesir Milletvekili Ahmet Edip Uğur, Marmarabirlik’in, tarımsal birlikler içerisinde en sağlıklı çalışan olduğunu ifade etti.

Uğur, 5-6 yıldır zeytin dikiminin teşvik edildiğini, 90 milyon olan ağaç varlığının 200 milyona ulaştığını belirterek, zeytinyağı üretiminin 150 bin tonlara çıkacağını, 350 bin ton civarında olan sofralık zeytin üretiminin de giderek arttığını söyledi. Bu üretimi Türkiye’nin tüketemediğini anlatan Uğur, “Önce mala müşteri lazım. Türkiye’de kişi başına zeytinyağı tüketimi 1 litre bile değil. Komşumuz Suriye’de 5 kilo, Yunanistan’da 20-22 kilo. Bizde kişi başı tüketim 2-2,5 kiloya çıksa sorun kalmayacak” dedi.

Zeytinyağı satmak için tanıtım grubu oluşturulması gerektiğini söyleyen Ahmet Edip Uğur, Türkiye’nin 2007 yılındaki bitkisel yağ ithalatının 1,7 milyar dolar olduğunu ifade ederek şunları söyledi: “Devamlı bir şekilde yağ fiyatları artıyor. Ayçiçeğinin, soyanın, kanolanın fiyatı bir yıl öncesine göre yüzde 150 daha pahalı. Ayçiçeği yağının fiyatı neredeyse zeytinyağına yaklaştı. Ama bir türlü halkımıza zeytinyağını yediremiyoruz. Yedirmemiz lazım. Kişi başı tüketim 2,5 kiloya çıkarsa problemimiz kalmayacak.”

“TAĞŞİŞ ÇOK ÖNEMLİ”

Marmarabirlik Yönetim Kurulu Başkanı Taviloğlu’nun da dikkati çektiği tağşiş ( karıştırma) konusunun çok önemli olduğunu anlatan Uğur, zeytinyağı ve diğer bitkisel yağları taklit ve tağşişle üretenlere 20 bin lira para cezası verilmesi ve işletmenin kapatılmasını öngören düzenlemenin yakında yasalaşacağını söyledi.

Ahmet Edip Uğur, hazırlayacakları raporun Meclis Genel Kurulu’na geleceğini belirterek, Marmarabirlik tarafından verilen bilgilerin de bu raporda yer alacağını ifade etti. Uğur, son olarak, bu sektörde de serbest piyasa kurallarının işlemesi gerektiğinin altını çizdi.

İZNİK

YAĞ İMALİ AZ, ZEYTİN FİYATLARI DÜŞÜK

Komisyon üyeleri AK Parti Balıkesir Milletvekili Ahmet Edip Uğur, Aydın Milletvekili Ahmet Ertürk, Hatay Milletvekili Abdülhadi Kahya, Kilis Milletvekili Hüseyin Devecioğlu, Yalova Milletvekili İlhan Evcin, Balıkesir Milletvekili İsmail Özgün, Bursa Milletvekili Ali Koyuncu, Denizli Milletvekili Mehmet Salih Erdoğan, CHP Bursa Milletvekili Kemal Demirel ve MHP Bursa Milletvekili İsmet Büyükataman, zeytin üreticisinin meselelerini tespit etmek için Marmara Bölgesi incelemeleri, Bursa’dan sonra kapsamında İznik’e geldi. Kültür ve Sanat Merkezi salonunda İznikli bürokratlarla bir araya gelen milletvekilleri, üreticilerinde hazır bulunduğu toplantıda, yaşanan sıkıntıları dinledi. Çitfçiler, ilçede ortalama 25-30 bin ton zeytin üretildiğini, yağ imali az olduğu için zeytin fiyatların düşük olduğunu söyledi. İhracatın düşük olması nedeniyle zeytincinin zor durumda olduğunu belirten üreticiler, İznik zeytininin kalite olarak en yüksek derecede olduğunu, zeytinin sofralık değer kazanması gerektiğini ifade etti.

ALTERNATİF ÜRÜN ARANMALI

İznik Kaymakamı Hüseyin Avcı, “Zeytin İznik için çok lüks, 10 yıl sonra İznik’te çiftçi diye bişey kalmayacak. Herbirinin durumu bankalarda ipotek altında. İznikli zeytin üreticisinin diğer başka üreticiler ile rekabet gücü yok. Alternatif ürün arayışına gidilmeli” dedi.

MARMARABİRLİK POLİTİKASINI İYİ BELİRLESİN

İznik Belediye Başkanı Kadri Eryılmaz ise, kendisinin de zeytin üreticisi olduğunu, Marmarabirlik üst yönetiminin İznik zeytinini diğer kooperatifler ile aynı kefeye koymamasını isteyerek, yoksa sorunun devam edeceğini söyledi. İznik ekonomisinin zeytine bağlı olduğunu, İznikli memurların hasat zamanında izine ayrıldığını belirten Eryılmaz, “Standartlar üzerinde zeytin üretimi lüksümüz yok, yeter ki üst birlik politikasını iyi belirlesin” dedi.

GÜNEYDOĞU

İLK DURAK ŞANLIURFA

Ege ve Marmara Bölgelerinde incelemelerde bulunduktan sonra Güneydoğu Anadolu Bölgesini de ziyaret eden komisyon üyeleeri, Şanlıurfa İl Özel idaresinde düzenlenen toplantıya katıldı.Komisyon Başkanı Uğur, burada yaptığı konuşmada Türkiye’nin 70 milyon nüfusuyla yılda 1,5 milyon ton bitkisel yağ tükettiğini belirtti.Ülke genelinde tüketilen yağın yüzde 30-35′ini yerli imkanlarla sağlandığını ifade eden Uğur, “Tüketilen 1,5 milyon ton yağı; ayçiçeği, mısır, soya, kanola ve pamuk gibi bitkilerden karşılıyoruz. Ancak yağın yüzde 65-70′ini ithal ediyoruz. Yağlı tohum ve yağ ithalatına yılda 1 milyar 725 milyon dolar döviz ödüyoruz. Ülkemiz tarım ülkesi, bu kadar arazimiz var ama yağlı tohum yetiştirmeyi, üretmeyi bir türlü beceremedik. En fazla enerjiyi yağlardan elde ediyoruz, ama üretemiyoruz. Buna bir çözüm yolu bulmamız lazım” şeklinde konuştu.

Daha sonra katılımcıların çeşitli sorular yönettiği toplantıda, söz alan Şanlıurfa Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı İsmail Demirkol, tarım ve zeytincilikte ülke genelinde uygulanan politikayı eleştirdi. Toplantıya komisyon üyesi milletvekillerinin yanı sıra, AK Parti Şanlıurfa Milletvekili Müfit Yetkin, Şanlıurfa Valisi Yusuf Yavaşcan, Belediye Başkanı Ahmet Eşref Fakıbaba ve kentteki ilgili daire amirleri ile bazı çiftçiler katıldı.

ZEYTİNCİLİĞİN ANAVATANI MEZOPOTAMYADIR

Meclis Araştırma Komisyonu üyelerinden oluşan 15 milletvekili ile 10 öğretim görevlisi ve uzmanın Şanlıurfa’dan sonra ki durağı Mardin’di.

Zeytin yetiştiriciliğinin yoğun olduğu Derik ilçesinde araştırmalarda bulunan Meclis Araştırma Komisyonu üyelerine Valilik Nişli Salonu’nda brifing verildi.

Vali Mehmet Kılıçlar, heyete; Mardin’de ekonomik gelişmeyi sağlayacak ve yaşam koşullarını iyileştirecek yatırımlar ve temel sorunlar hakkında bilgi verdi.

Ilısu Baraj inşaatının başlatıldığını ifade eden Vali Kılıçlar, barajın yapım aşamasında 80 bin kişiye istihdam oluşturulacağını, bölgenin kalkınmasına önemli katkılar sağlayacağını söyledi. GAP suyunun bir an önce Mardin Ovası ile buluşması gerektiğini belirten Vali Mehmet Kılıçlar, “GAP suları Mardin Ovası ile buluşursa 120 bir hektar alanda sulu tarım yapma imkânı doğacak. Suda yöre insanın refah düzeyinin yükselmesi demektir.” dedi.

Beyaz Su Projesi ile Mardin, Kızıltepe ve güzergah üzerinde bulunan bazı beldelerin suya kavuşacağını hatırlatan Vali Kılıçlar, “Beyaz Su Projesi’nde son aşamaya gelindi. Su verildi ancak birkaç aksaklık yaşandı. Bir ayda, 100 yıllık su sorunu çözülmüş olacak.” diye konuştu.

Tarım İl Müdür Vekili Faruk Ayyıldız, komisyon üyeleri ve katılımcılara Mardin’de tarımsal alanların genel durumu ve yetiştirilen bitkilerin bölge ekonomisine katkısını, Mardin’deki tarımsal alanlarda yaşanan sorunlar ve alınması gereken önlemler konusunda brifing verdi.

Komisyon Başkanı Balıkesir Milletvekili Ahmet Edip Uğur, dünyada bitkisel yağların son zamanlarda kullanım alanlarının genişlediğine dikkat çekerek, bitkisel yağların bio yakıt alanlarında kullanılmasının bu alanda yeni çalışmaları beraberinde getirdiğini ifade etti. Türkiye’nin bitkisel yağ ithalatının yüzde 70 dolayında olduğunu söyleyen Uğur, “İthal ettiğimiz bitkisel yağlar için 1 milyar 750 milyon dolar ödeme yapıyoruz. Oysa bölgemizde güzel ve verimli topraklar var. İşlendiği, değerlendirildiği zaman güzel verim alınacak. Buralarda Soya, Ayçiçek, Kanola gibi bitkileri yetiştirmek mümkün.” dedi.

Mezopotamya’nın zeytinciliğin anavatanı olduğuna dikkat çeken Komisyon Başkanı Uğur, “Buralarda çok güzel ve kaliteli zeytin yetişir. Mezopotamya zeytinin anavatanıdır. Derik ilçesinde oldukça kaliteli zeytinlerin yetiştiğini gördük. Daha önce yaptığımız araştırmada Mardin’de 87 çeşit zeytin yetiştirildiğini tespit ettik. Zeytinciliğin geliştirilmesi için çalışmalarımızı aralıksız sürdüreceğiz. Komisyondan geçen bir kanun tasarısı Meclis gündemine geldi. Zeytinin orman bitkisi olması ve yağlı bitki üretimini teşvik eden bir yasa.” şeklinde konuştu.